Rijnlandgeschiedenis.nl gebruikt cookies om bezoek te meten en om het voor bezoekers mogelijk te maken informatie op deze website te delen via social media. Door verder gebruik te maken van deze website ga je hiermee akkoord.

Accepteer cookies
Menu
Rijnlandse Geschiedenis streeft naar meer historische samenhang en kennisuitwisseling in de regio.

Nieuws

NieuwsFlits Zoetermeer 

21 apr 2026 - Nieuwsbrief vol met actuele Zoetermeerse historische zaken. De zes pagina's staan vol wetenswaardigheden over tentoonstellingen, publicaties, activiteiten (zoals Theater na de Dam op 4 mei), naast een uitleg over de selectie van bijzondere Post65 gebouwen in de stad en de enorme ophef die dat veroorzaakte vlak voor de lokale verkiezingen. Klik op de link: https://www.oudsoetermeer.nl/e2/site/oudsoetermeer/custom/site/upload/file/oud_soetermeer/nieuwsbrieven/31_nieuwsflits_apr_2026.pdf

Leidse stadspoorten weer voor iedereen zichtbaar 

19 apr 2026 - Wie weet dat er ooit niet twee, maar acht stadpoorten in Leiden waren? De trots van de stad, en tóch verdwenen. In een uniek project zijn met digitale middelen de zes verdwenen poorten herbouwd en hun verhalen ter plaatse online te beleven. De Morspoort en de Zijlpoort zijn de enige nog zichtbare stadspoorten van Leiden. De weggevallen poorten zijn nu — dankzij een samenwerking tussen de Historische Vereniging Oud Leiden en Stichting Verborgen Stad — digitaal herbouwd. Waarom dit project? De digitale herbouw maakt de geschiedenis van de poorten voor een breed publiek inzichtelijk en beleefbaar. Niet alleen de gebouwen komen terug: ook de mensen en functies rondom de poorten komen weer tot leven. Van geloofsvluchtelingen en kunstenaars tot boeren, handelaars en poortwachters. Samen vertellen de poorten het verhaal van Leidens verbinding met de buitenwereld door de eeuwen heen. 'Met dit project willen we de geschiedenis op straatniveau teruggeven aan bewoners en bezoekers,' zegt Gerda van den Berg, voorzitter van de Historische Vereniging Oud Leiden. 'Het zijn geen losse gevels, maar plekken waar mensen dagelijks leefden, werkten en reisden: dat verhaal willen we weer zichtbaar maken.' Voor Theo Pronk, creative director van Stichting Verborgen Stad, was dit een bijzonder project: 'Alle poorten herbouwen: zoiets hadden we nog nooit gedaan. Samen met studenten van de Universiteit Leiden gingen we in de archieven op zoek naar de verhalen van de mensen die ooit echt onder de poorten doortrokken.' Wat is nieuw? De zes verdwenen stadspoorten zijn als 3D-reconstructies digitaal gereconstrueerd en op hun oorspronkelijke locaties zichtbaar gemaakt. De reconstructies zijn toegankelijk via de app History5D, waarmee gebruikers de poorten op locatie kunnen bekijken en in context plaatsen. Thuis bekijken kan ook via www.leidsestadspoorten.nl. Als smaakmaker is een korte film over het project te zien op www.oudleiden.nl. Een folder met alle poorten is digitaal beschikbaar op www.oudleiden.nl en fysiek bij de VVV, in de musea en in de bibliotheken. Een QR code leidt per poort direct naar de digitale weergave.

Nieuwsbrief april 2026 

18 apr 2026 - Link naar de Nieuwsbrief

Nieuwsbrief Limes 

16 apr 2026 - Langs de Limes komt het Romeinse verleden samen met het heden. In deze nieuwsbrief besteden we aandacht aan het jubileumjaar van de Limes als Werelderfgoed. Lees het nieuwe Limes Magazine, doe mee aan de winactie en ontdek wat er te doen is tijdens de Werelderfgoed publieksdag. Daarnaast tippen we een museum en een fiets- en wandelroute langs dit bijzondere erfgoed. Ga op pad langs UNESCO Werelderfgoed Neder-Germaanse Limes! ­ VERKEN DE LIMES  ­

Overtoom Blauwe molen in uitzending RTV NH 

2 apr 2026 - In een uitzending van het programma “De verdwenen stad” van RTV Noord-Holland over het verdwenen water van de Krommert, in wat nu Amsterdam is, kwam een overhaal of overtoom voor. Omdat er bij de Blauwe molen in Rijpwetering nog een overtoom aanwezig is, werden er bij deze plek opnamen gemaakt om de werking ervan te illustreren. Molenaar Alice de Wit legde een en ander uit. De overtoom bij de Blauwe molen was geschikt voor kleine boten, zoals de zogeheten polderbok die door boeren werd gebruikt om in de polder, maar ook de boezem te varen. De overtoom bij de Krommert was aanzienlijk groter. De gehele uitzending is hier te zien. De overtoom bij de Blauwe molen is een rijksmonument. De overtoom is waarschijnlijk vlak na 1883 gebouwd.

Naar het nieuwsoverzicht

Agenda eendaags

Oldtimerdag Zoetermeer 

16 mei 2026 - Meer dan 200 klassieke auto's zijn op zaterdag 16 mei te bewonderen in de Zoetermeerse Dorpsstraat. En niet alleen vele soorten auto's ouder dan 35 jaar maar ook brommers en motoren. Dit jaar is het thema Frankrijk, met speciale aandacht voor het 70 jarig jubileum van een icoon van design en comfort; de Citroën DS, beter bekend als "De Snoek". Maar ook aandacht voor het 80-jarig bestaan van de ANWB Wegenwacht service, wat toen begon met Franse auto’s zoals de deux-chevaux en de Renault 4. Naast de toerrit en het grootse Concours d’Élégance zijn er kinderspelen, muziek en tal van andere activiteiten, verspreid over de Dorpsstraat, het Nicolaasplein en de Pilatusdam. https://oldtimerdagzoetermeer.nl/

Artificial Intelligence (AI) voor genealogen door Karel Spee 

19 mei 2026 - Sinds 2022 is het gebruik van AI ook voor het grote publiek toegankelijk geworden. OpenAI heeft momenteel al 200 miljoen gebruikers en de mogelijkheden worden steeds talrijker. Bedrijven als Microsoft, Apple en Amazon bieden ook deze diensten aan. Tevens wordt AI in toenemende mate bij websites in speciale transcriptieprogramma’s toegepast.   Voor genealogen biedt AI ook veel mogelijkheden, men kan misschien wel spreken van een revolutionaire verandering van onze hobby. Sommige providers geven al de mogelijkheid om foto’s met behulp van AI in te kleuren of te animeren. Samenvattingen van teksten is inmiddels ook al een reële optie geworden. Het Europese platform Transkribus heeft in een Europees AI-project programmatuur ontwikkeld waarmee oud schrift automatisch getranscribeerd kan worden. Dit programma is, met enige beperkingen, gratis verkrijgbaar. Naast de transcripties kan men nu door alle boeken met nieuwe mogelijkheden digitaal zoeken. Daarmee is zelfs een geheel nieuw type onderzoek mogelijk. AI kan ook gebruikt worden om grote hoeveelheden scans (zoals bidprentjes of overlijdensadvertenties) te indexeren.   Onze spreker van vanavond, Karel Spee, heeft samen met zijn zoon (IT-er) computerprogramma’s geschreven die tekst in scans herkennen. Daarna liet hij ge gegevens met een specifieke zoekvraag (naam, voornamen, sterfdatum enz.) door OpenAI indexeren. Met een tempo van ca. 100.000 per week heeft deze programmatuur de ruim 1,2 miljoen bidprentjes van de NGV geïndexeerd. Deze index zal op de website van de NGV voor leden beschikbaar komen. Tijdens de lezing wordtl verteld wat AI is, hoe dit toe te passen voor en door genealogen en welke ontwikkelingen er zijn. De meeste aandacht zal uitgaan naar de mogelijkheden van Transkribus en het indexeren van bidprentjes. Voor het toepassen van AI voor o.a. bidprentjes heeft Karel Spee in 2024 de Schepperle award gewonnen. Voorafgaand aan de lezing houden we een inloopuur. Daar heeft u gelegenheid om met bestuursleden en mede-leden van gedachten te wisselen, vragen over uw onderzoek te stellen, en boeken en/of tijdschriften van de leestafel uit te zoeken. De zaal is open om 19.15 uur. De lezing begint om 20.00 uur en duurt tot ongeveer 22.00 uur De toegang is vrij. Belangstellende niet-leden van de NGV zijn van harte welkom. Tijd: 19:15 - 22:00   Locatie: Gebouw De Schakel, Pijnboomstraat 17, 2023 VN Haarlem

De Achterweg – van zandpad tot woongebied. 

19 mei 2026 - De Vereniging Oud Lisse organiseert op dinsdag 19 mei 2026 een lezing over het gedeelte van de Achterweg, vanaf het Vierkant tot aan de Vuursteeglaan. Spreker is Paul Stelder, die eerder nauw betrokken was bij de tentoonstelling over dit onderwerp in Museum De Zwarte Tulp. De Achterweg behoort tot de oudste structuren van Lisse. Wat begon als een eenvoudige zandweg door het landschap, groeide uit tot een gebied waar wonen, werken en bollenteelt samenkwamen. Tijdens deze lezing neemt Paul Stelder u mee in de ontwikkeling van dit deel van de Achterweg, van de vroege ontstaansgeschiedenis tot circa 1940. Daarbij wordt gebruikgemaakt van het rijke materiaal dat in de afgelopen jaren is verzameld rond de tentoonstelling over de Achterweg en haar bewoners. Aan de hand van historische kaarten, foto’s en persoonlijke verhalen ontstaat een levendig beeld van: de ligging van de Achterweg in het landschap; de bebouwing langs de weg, van eenvoudige woningen tot karakteristieke panden; de vestiging van bollenkwekers en families die hier generaties lang woonden; de veranderingen in gebruik en functie door de tijd. De lezing vormt daarmee een verdiepende afsluiting van de eerdere activiteiten rond de Achterweg. Bijzonder moment De lezing vindt plaats in De Vergulde Zwaan en is naar verwachting de laatste lezing van de Vereniging Oud Lisse op deze locatie, voorafgaand aan de verhuizing naar de bibliotheek van Lisse per 3 juni. Praktische informatie: Locatie: De Vergulde Zwaan, 1e Havendwarsstraat 4, Lisse Inloop: 19.30 uur Aanvang: 20.00 uur Toegang: Gratis voor leden van de Vereniging Oud Lisse; niet-leden betalen € 5,00 entree. Aanmelden verplicht: gebruik deze LINK  (vol = vol)  

Lezing Apolonia van Hoeck door Jan de Klerk 

26 mei 2026 - Apolonia van Hoeck dreef in de tweede helft van de zeventiende eeuw een boek- en kaartenwinkel. Dit deed zij aanvankelijk als alleenstaande vrouw, wat in die tijd heel bijzonder was. Haar winkel, die zij later samen met haar man Johannes Tangena exploiteerde, was op verschillende adressen in Leiden gevestigd. Eén daarvan was het pand op de hoek van het Rapenburg en de Kloksteeg, tegenwoordig café Barrera. De winkel stond bekend als de 'Konst- en Kaartwinkel over de Academie'. Jan de Klerk, wetenschappelijk medewerker geschiedenis bij het Rijksmuseum, neemt ons mee in het leven van deze opmerkelijke vrouw. Leden van de Vrienden van de Universiteitsbibliotheek zijn deze avond onze gast. Link: Lezing Apolonia van Hoeck door Jan de Klerk

fietstocht landgoederen 

31 mei 2026 - Op zondag 31 mei, gaan we ook weer dit jaar per fiets de omgeving van Leiden onveilig maken. We verzamelen om 10.30 uur tegenover de achteruitgang van het station Leiden Centraal. In onze fietstocht staan een aantal landgoederen ten zuiden van Leiden centraal. We komen weer langs een oude 'bekende' het Kasteel Oud Poelgeest. We hopen weer een groot aantal verhalen rond de landgoederen te kunnen vertellen. Dit jaar staan landgoederen in de gemeenten Oegstgeest, Voorschoten (zoals Kasteel Duivenvoorde op de afbeelding bij deze tekst) en Wassenaar op de lijst. We eindigen met een landgoed in Leiden om toch ook de naam van onze vereniging in ere te houden. Ons keerpunt ligt bij het 'Eiland van Ome Nick' waar we de lunch gebruiken. De terugreis gaat, na het oversteken van de provinciale weg, de N44, deels over de zgn. 'Landgoederenroute' in Wassenaar. Zorgt u voor de tocht voor goede fietskleding en vooral een goede fiets zodat we met hetzelfde aantal starten als ook in de loop van de middag bij de parkeerplaats van de 'Corpus Experience? eindigen' De kosten van de fietsexcursie zijn 22,50 voor leden en duoleden. Introducés betalen 25,00. Wilt u mee, geeft u dan op via de knop "inschrijven" hieronder. Wilt u na de aanmelding direct het geld voor de rondleiding overmaken op bankrekening NL67 INGB 0005 9012 64 t.n.v. Vereniging Oud Leiden. (NB dit is een ander nummer dan dat waar u de contributie naar overmaakt!) Vermeld bij de betaling uw HVOL-lidmaatschapsnummer, de excursie waarvoor u inschrijft en de naam van uw eventuele introducé(e) en/of duolid. U bent pas definitief ingeschreven wanneer uw betaling is ontvangen. Komt u op de reservelijst dan betaalt u pas als u verneemt dat u toch nog mee kunt. Tot 10 dagen voor de excursiedatum kunt u kosteloos annuleren.  Inschrijven   Link: fietstocht landgoederen
Naar de agenda

Agenda meerdaags

Expo Vrijheid Blijheid 

18 apr t/m 30 mei 2026 - Jaarlijks wordt in Zoetermeer een tentoonstelling over de Tweede Wereldoorlog gehouden. Dit jaar is het thema Vrijheid breder getrokken naar vele soorten vrijheid door de geschiedenis heen. Denk aan vrijheid volgens de Grondwet, het kiesrecht, van godsdienst, meningsuiting en ook vrijheid van vergaderen en protesteren. Wat hebben wij met die vrijheid gedaan? Wat is die vrijheid ons waard? Bij de expositie zijn ook boeken verkrijgbaar over bijvoorbeeld 100 jaar Kiesrecht in Zoetermeer, Dorp in Oorlog, Over de Oorlog Gesproken en het onlangs gepubliceerde Zwarte Han, over een door het verzet geëxecuteerde zwarthandelaar Tot 31 mei gratis te zien bij het HGOS (Hist Ver. Zoetermeer), Dorpsstraat 132, 2712 AN Zoetermeer. Gratis parkeren op enkele minuten.

Thuis bij Jan Steen - 400 jaar leven in de brouwerij. 

2 apr t/m 23 aug 2026 - In 2026 is het precies 400 jaar geleden dat Jan Steen in Leiden werd geboren. Treed binnen in het persoonlijke leven van een van de belangrijkste Nederlandse schilders uit de zeventiende eeuw. In deze tentoonstelling ontdek je hoe zijn kinderen, echtgenotes, vrienden en kroeg niet alleen zijn omgeving vormden, maar ook zijn grootste inspiratiebron. Aan de hand van topstukken uit onder andere het Rijksmuseum, Mauritshuis en de eigen collectie maak je een ontdekkingsreis door Steens wereld vol humor, chaos en verstopte boodschappen. Met Thuis bij Jan Steen – 400 jaar leven in de brouwerij legt Museum De Lakenhal de focus op Steens persoonlijke omgeving en de rol van zijn geboortestad Leiden. De tentoonstelling biedt een verrassende blik op het dagelijks leven uit de 17de eeuw en de humor en menselijkheid die zijn schilderijen zo geliefd maken. Thuis bij Jan Steen combineert bekende favorieten uit de eigen collectie met topstukken uit Nederlandse museale en particuliere collecties. Hieronder zijn publiekslievelingen uit bijvoorbeeld de Eregalerij van het Rijksmuseum, maar ook werken uit collecties die vrijwel nooit te zien zijn voor publiek.  In het werk van Jan Steen spelen kinderen een opvallende rol. Als geen ander wist hij de onbevangenheid, de vreugde en het verdriet van kinderen op een levensechte manier te verbeelden. Steen hoefde voor zijn kindertaferelen niet ver te zoeken: als vader van een groot gezin vond hij thuis volop inspiratie. Zijn eigen familie stond dan ook vaak model. Ook in de tentoonstelling worden kinderen actief betrokken. Basisschoolleerlingen uit Leiden schrijven speciaal voor de expositie korte teksten, die bij de schilderijen te lezen zullen zijn. Lees meer over de totstandkoming van deze teksten.      

'Het Rijke Roomse Leven" 

1 sep 2025 t/m 30 jun 2026 - Op zondag 31 augustus werd in museum Oud Alkemade in Oude Wetering de nieuwe tentoonstelling ‘het Rijke Roomse Leven’ geopend. Het is een prachtige verzameling geworden van beelden, schilderijen en attributen!  Het is zeker de moeite waard om een bezoek aan deze tentoonstelling te brengen. Het katholieke geloof in al zijn pracht en praal wordt op mooie wijze uitgebeeld in de vorm van voorwerpen, heiligenbeelden, foto’s, kleding en we vertonen gevarieerd diverse prachtige films met betrekking tot dit thema waaronder die van de Sacramentsprocessie van Rijpwetering naar Oud Ade, van afgelopen zomer. Een feest van herkenning voor vele ouderen, een kennismaking voor de jongere generatie! Het museum aan de Saskia van Uylenburchlaan 22 is geopend op zondagmiddag van 14.00-17.00 uur en dinsdagmiddag van 13.30-16.00 uur. De tentoonstelling is te zien t/m 30 juni 2026
Naar de agenda

Artikelen

Laat de poppetjes dansen.

11 mei 2026 - In dit artikel staat de beschrijving van W.M.C. Regt in het Leids Jaarboekje in 1908 centraal. Hierin beschrijft hij de vernieling van de vrijheidsboom in 1795 in Koudekerk. Deze gebeurtenis wordt ingeleid door een beschrijving van de nieuwe ideeën die in de laatste decennia van de 18e eeuw opkomen en de spanningen tussen patriotten en prinsgezinden die dat oplevert. Dit alles leidt tot de oprichting van de Bataafse Republiek in 1795. In Koudekerk verzette een groep zich hiertegen. 'Oranjevandalen' vernielden meerdere malen de vrijheidsboom van Koudekerk, hét symbool voor vrijheid en democratie, een teken van de vernieuwde maatschappij.

Oegstgeest in de roerige Patriottentijd.

11 mei 2026 - In de Republiek botsten de Patriotten, geïnspireerd door Verlichtingsideeën en schrijvers als Van der Capellen, met de Prinsgezinden, die stadhouder Willem V steunden. In Oegstgeest leidde dit tot incidenten, zoals in herberg De Roode Leeuw, waar Oranjegezinde studenten werden uitgejouwd. De landelijke politieke onrust bereikte het dorp via maatregelen zoals de verplichte loting voor bewapening, die volledig uit de hand liep: volgens het verslag was er ‘zoveel lawaai en gedrang in de Rechtkamer’ dat de overheid moest toegeven aan het verzet. Ook op de Hooge Morsch ontstonden opstootjes, waarna de Staten streng optraden tegen oranje-symboliek. Na de Pruisische inval in 1787 stortte de Patriottenbeweging in, maar met de komst van de Fransen in 1795 begon ook in Oegstgeest ‘de nieuwe tijd’ met verkiezingen en eerste stappen richting democratie.

De kerstening van het westelijk kustgebied van Rijnland

18 apr 2026 - Een verslag van de politieke omstandigheden in de 7e eeuw en de strijd tussen Friezen en Franken om de hegemonie in het westelijk kustgebied en het midden van het huidige Nederland. Hoe de Frankische expansie altijd gelijke tred hield met de missionering van de veroverde gebieden. Hoe de West-Friese graven later Hollands werden genoemd. De stichting van de abdijen van Egmond en Rijnsburg.

Katholieke scouting in Zoetermeer 1946-1975

7 mrt 2026 - Vanaf 1907 ontstaat in Engeland de scouting. Langzaamaan kwamen er in Nederland ook groepen; na de Tweede Wereldoorlog vooral om de ‘vervlakte jongeren’ te vormen en op hoger peil te brengen. Onder de vlag van de Katholieke Jeugdbeweging ontstonden lokale initiatieven als Verkenners en Gidsen. In Zoetermeer werden door enthousiaste vrijwilligers - onder de vlag en controle van de parochie - groepen opgericht met namen als Koekoeken en Haviken. Ze hielden speurtochten, gingen op kamp en leerden seinen, geheimschrift en knopen. Ook verdieping van geloof kwam aan de orde. Er waren altijd klusjes te doen als pannen afwassen, maar bij elke activiteit lag de nadruk op (samen) iets leren. In de jaren 1970 kwam de scouting los te staan van de kerk, maar tradities bleven: een uniform, samen spelen met leermomenten en het bijbrengen van respect voor de natuur.

Van padvinderij naar scouting. (de geschiedenis van ScoJeSa)

7 mrt 2026 - Dit artikel neemt u mee van de oprichting in 1946 in Sassenheim van twee groepen padvinderij, te weten; de St. Pancratiusgroep voor jongens en de St. Theresiagroep voor meisjes, tot heden. Scojesa staat voor; Scouting Jeugd Sassenheim.
Naar de artikelen

Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door

Advertentie