Rijnlandgeschiedenis.nl gebruikt cookies om bezoek te meten en om het voor bezoekers mogelijk te maken informatie op deze website te delen via social media. Door verder gebruik te maken van deze website ga je hiermee akkoord.

Accepteer cookies
Menu
Rijnlandse Geschiedenis streeft naar meer historische samenhang en kennisuitwisseling in de regio.

Nieuws

Molendriegang in programma Vroege Vogels 

17 aug 2026 - In maart van dit jaar verbleven de programmamakers van het BNN-Vara-programma Vroege Volgels in de Ondermolen van de Molendriegang Driemanspolder. De Rijnlandse Molenstichting had de tijdelijk leegstaande woning beschikbaar gesteld zodat de programmakers meerdere dagen opnamen konden maken in de piekberging Nieuwe Driemanspolder waar een prachtig nieuw natuurgebied is ontstaan. Zie voor de diverse fragementen dit bericht op onze website.

Ruim honderd foto’s toegevoegd aan archief 

16 aug 2026 - Ruim honderd foto’s of beschrijvingen ervan zijn toegevoegd aan het online-fotoarchief van de Rijnlandse Molenstichting. Het betreft foto’s van de Hazerswoudse Rooie Wip, de Googermolen in Oude Wetering en de verdwenen molens van de Griet- en Vriesekoopsepolder in Leimuiden en de Groote-, Kleine- en Kalkovensche Polder in Alphen aan den Rijn. Het fotoarchief is hier te vinden.

Artikelen over molenaars en peilbeheer 

15 aug 2026 - Recent verschenen er diverse artikelen over molenaars en peilbeheer waar onze stichting medewerking aan heeft verleend. Lees meer op onze website.

Oudste resten van vroegmiddeleeuwse stad gevonden bij opgraving 

21 jul 2026 - Archeologen hebben naar eigen zeggen in de grond onder de Breestraat de oudste resten van Leiden gevonden. Het zijn bijna veertig houten palen, waarvan een flink deel uit de periode tussen 650 en 900 na Christus komt. 'De vondsten zijn spectaculair en veranderen het bestaande beeld van de oudste bewoning van Leiden', meldt Erfgoed Leiden en Omstreken. De palen werden gevonden bij opgravingen die werden gedaan bij de bouw van een fietsenkelder onder de Albert Heijn in de Breestraat. 'Ze vormen een duidelijke aanwijzing dat mensen in de vroege middeleeuwen ook op de zuidelijke oever van de Rijn woonden', stelt Erfgoed Leiden en Omstreken. 'Waarschijnlijk gebeurde dat tijdelijk. De opgraving laat namelijk ook zien dat het oudste bewoningsniveau uiteindelijk overstroomde. Van een doorlopende bewoning tot de aanleg van de Breestraat en de snelle stadsontwikkeling in de twaalfde eeuw was dus geen sprake.' De oudste resten van bebouwing die tot nu toe in Leiden zijn gevonden, zijn houten palen die uit het jaar 1000 stammen. De stad wordt in oude bronnen mogelijk voor het eerst genoemd rond het jaar 850. Het gaat dan om drie nederzettingen met de naam Leython. Vrij vertaald: 'aan de wateren'. Erfgoed Leiden en Omstreken: 'Historici vermoeden al langer dat de genoemde Leythons bij het huidige Leiden lagen. Eerdere opgravingen leverden wel aanwijzingen voor bewoning vanaf ongeveer het jaar 1000 op, maar overtuigend archeologisch bewijs voor het vroegste Leiden ontbrak tot de recente vondsten in de Breestraat.' De archeologen spreken van 'nieuwe aanknopingspunten in de verdere zoektocht naar het ontstaan van de stad'. Bron: TV West 18 juli 2026

Verken de Limes 

18 jul 2026 - De zomer is hét moment om de Limes te ontdekken. Test je kennis in de Limes Zomer Quiz, ontmoet Romeinse legionairs, ontdek bijzondere tentoonstellingen en trek eropuit langs de oude Romeinse grens. In deze nieuwsbrief vind je inspiratie voor de leukste uitjes langs de Limes. Link naar de Nieuwsbrief
Naar het nieuwsoverzicht

Agenda eendaags

Salon: Tussen bouwen en behouden: Modern erfgoed in een veranderende stad 

6 sep 2026 - Wie zich met erfgoed en erfgoedbeleid bezighoudt loopt aan tegen vele vragen: Wat maakt een gebouw of gebied waardevol en beschermingswaardig? Welke bescherming wil je het geven en wie is daar verantwoordelijk voor? Wie mag er over meepraten? Maar ook andere vragen spelen een rol: In welke mate speelt esthetiek een rol? Wat is de betekenis van het sociaal/historistische verhaal erachter? Kan en mag een oordeel in de loop van de jaren veranderen? Welke concessies zijn aanvaardbaar bij een transformatie? Wie zich bezighoudt met nog onbeschermd modern erfgoed staat ten slotte voor de vraag: moeten we actie ondernemen? Is het oordeel van experts daarbij zwaarwegender dan dat van belangstellende burgers en belanghebbenden, zoals eigenaren, gebruikers en omwonenden, of: hoe richt je de besluitvorming in? Alle reden om in een Salon in deze dynamische materie te duiken en ideeën uit te wisselen over o.a. deze vragen. Uit de Commissie Modern Erfgoed van de HVOL zullen Wouter Fokkinga en Arie de Jong een voorzet doen. Arie zal de vragen in hun breedte belichten, terwijl Wouter zich zal richten op de ELO-activiteit van de afgelopen jaren om in Leiden het erfgoed te identificeren uit de periode 1970-1990, uitmondend in een 'Lijst van te beschermen objecten' die door het gemeentebestuur eind 2025 is vastgesteld in een lijst van objecten die door (mogelijke) planvorming niet in de Lijst zijn opgenomen. Link: Salon: Tussen bouwen en behouden: Modern erfgoed in een veranderende stad

Lezing in en om de Bonifaciuskerk Alphen aan den Rijn 

7 sep 2026 -   Op deze maandagmiddag verzorgen Ria Langeveld en Adriaan Kuyvenhoven een lezing met het thema ‘Tijden van weleer in en rondom de Bonifaciuskerk, het aloude katholieke eiland’. Het betreft een groot gebied rondom dit kerkgebouw denk aan het  Hof van Alphen, St.Josephzaal, de school. Waar stond in Alphen de eerste R.K. kerk? Aandacht voor het verenigingsleven, wat in het verleden een belangrijke plaats innam in ‘t leven. Deze lezing wordt gehouden in Wijkcentrum Swaenswijk, Jongkindt Coninckstraat 28 te Alphen aan den Rijn. Deze lezing begint om 14:00 uur en duurt circa twee uur. De entree is € 5,00,bij voorkeur contant te betalen.  Dit is inclusief twee koffie/thee.

Aanbieding eerste exemplaar 'Leidse liedjes: Brouwers, wevers en viswijven' 

9 sep 2026 - Op woensdag 9 september om 11.30 uur overhandigt de werkgroep Leidse liedjes in het stadhuis van Leiden het eerste exemplaar van het boekje Leidse liedjes: Brouwers, wevers en viswijven aan de burgemeester van Leiden. De bundel bevat veertien oorspronkelijke, zeventiende-eeuwse volksliedjes die zich in en rond Leiden afspelen. De liedjes zijn afkomstig uit het liedboekje Het Leysche Vreugden-Hof waarvan nog slechts twee zwaar gehavende exemplaren bestaan. Erfgoed Leiden en Omstreken bezit één exemplaar en de Koninklijke Bibliotheek bewaart het andere. Elk lied vertelt een verhaal en biedt daarmee een bijzonder inkijkje in het leven van de Leidenaren in de zeventiende eeuw; Mary Servaes avant la lettre. Zo lezen we onder meer over iemand die de kermis bezoekt, naar de markt gaat, wandelt in de omgeving van Leiden en over het Steenschuur flaneert tussen de ‘nimphjes’. De liedjes hebben een grote cultuurhistorische waarde, omdat we nog relatief weinig weten over het dagelijks leven van burgers in die periode. De werkgroep Leidse liedjes transcribeerde de veertien liedjes - die grotendeels in Gotisch schrift zijn gedrukt. De twee redacteurs, Olga van Marion (Universiteit Leiden) en Jampie van Ginneken, voorzagen de teksten bovendien van historische inleidingen en illustraties en ze verrijkten ze waar nodig met woordverklaringen. Twee musicologen zochten de bijpassende melodieën op en noteerden de muziek in modern notenschrift. Daardoor kan nu iedereen de liedjes weer zingen.

Garenmarkt, hoe geschiedenis een straat bij elkaar bracht 

11 sep 2026 - Vorig jaar vierden de bewoners van de Garenmarkt het 425-jarig bestaan van hun straat. Deze kwam binnen een korte periode rond 1600 tot stand. Er waren extra woningen nodig, onder meer voor 'arbeidsmigranten' uit West-Vlaanderen: vaklieden die de Leidse textielindustrie tot grote bloei hielpen brengen. Om voor deze nieuwe wijk ruimte te maken, werden de 'raamlanden' -velden waar bewerkt Leids laken werd opgerekt en gedroogd- verplaatst naar buiten de singels. Naar aanleiding van dit straatjubileum deden de huidige bewoners onderzoek naar de ontstaansgeschiedenis van de ongeveer 50 woningen en haar vroegere bewoners. Het resultaat hiervan is het boek 'Garenmarkt, portret van een straat'. Davied van Berlo, een van de auteurs, vertelt op de avond voor de Open Monumentendagen 2026 over de geschiedenis van de Garenmarkt. Hij staat onder meer stil bij de meest bijzondere monumenten en de meest opmerkelijke bewoners. Een daarvan was Johan Rudolf Thorbecke, die op Garenmarkt nummer 9 aan de nieuwe grondwet van 1848 werkte. Ook de opzet van het project komt aan de orde en hoe de bewoners dankzij de diverse activiteiten en de gezamenlijke duik in de geschiedenis nader tot elkaar zijn gekomen. Het verhaal van de Garenmarkt is tegelijkertijd het verhaal van de veerkrachtige historische binnenstad van Leiden. Link: Garenmarkt, hoe geschiedenis een straat bij elkaar bracht

Inloopspreekuur genealogie [stamboomonderzoek] 

12 sep 2026 - De werkgroep Genealogie van de Historische Vereniging Alphen aan den Rijn houdt elke tweede zaterdagmiddag van de maand een inloopmiddag van 13.00-16.00 uur. Wilt u informatie over genealogie kom dan langs! Sinds de uitzendingen van het TV-programma "Verborgen Verleden" is het onderzoek naar onze voorouders erg populair geworden. Gaat u met het onderzoek beginnen of bent al wat verder, maar loopt u ergens tegen aan, vraag de werkgroep Genealogie om advies. Aanmelden via het e-mailadres info@HVAlphen.nl kan nuttig zijn, maar is niet strikt noodzakelijk. Als u gerichte vragen hebt is het wel handig als u deze vooraf stelt, dan kan mogelijk door de werkgroepleden al wat voorwerk worden verricht. De werkgroep Genealogie zit elke tweede zaterdagmiddag in het verenigingsgebouw De Vergulde Wagen, van Boetzelaerstraat 48 te Alphen aan den Rijn, ter hoogte van de HEMA van 13:00 uur tot 16:00 uur. Eventueel kan er ook in overleg een afspraak op een andere dag gemaakt worden, het verenigingsgebouw is elke woensdagmiddag en zaterdag geopend.
Naar de agenda

Agenda meerdaags

Open Monumentendag 2026 Comité Oegstgeest 

11 t/m 13 sep 2026 - In Oegstgeest is het comité Open Monumenten Dagen Oegstgeest als Stichting Osger Support in 2011 opgericht en bestaat dus 15 jaar. Alle reden om dit jaar met ons team uit te pakken. Dit jaar staan vijf wijken met de bijbehorende buurten van Oegstgeest centraal waarbij het accent, vanwege het jaarthema, op architectuur ligt. Highlights worden uitgelicht in het gratis Open Monumenten Dagen boekje en/of zijn toegankelijk voor publiek. “Het is de bedoeling dat de inwoners van Oegstgeest hun buurt met andere ogen gaan bekijken door de aandacht die er met name aan de architectuur wordt geschonken, zo krijgt het gebouw in je buurt waar je regelmatig langsloopt, een extra dimensie”, aldus het comité. Samen met betrokkenen partijen werkt het bestuur enthousiast aan inspirerende dagen in Oegstgeest. Voor het volledige programma in Oegstgeest zie bijgaand pdf.

Open Monumentendagen Monumenten Leiden 

12 t/m 13 sep 2026 - Link naar een overzicht van de monumenten die op beide dagen in Leiden te bezichtigen zijn. 

Expo: Veerkrachtig Erfgoed 

12 sep t/m 21 nov 2026 - Een tentoonstelling over verdwenen, bedreigd en behouden erfgoed in Zoetermeer.       Met een nadruk op VEERKRACHTIG erfgoed wordt op een twintigtal informatieborden een voorbeeld van erfgoed uit de stad getoond. Elk bord toont en beschrijft een verdwenen, bedreigd of behouden erfgoed. Zeer bekend daarbij zijn bijvoorbeeld de Mammoet en de Kristaltoren in Meerzicht uit de 'nieuwe stad' maar ook de Oude Kerk, de Watertoren en Molen de Hoop.      De expositie is gratis te bezoeken van 12 september tot 21 november 2026 in het pand van de vereniging in de Dorpsstraat 132, 2712 AN Zoetermeer. De openingstijden: maandagavond 19.30-22 uur, woensdagmiddag en zaterdagmiddag 13-17 uur.   foto: Wijkcentrum Meerzicht, gesloopt 2001  

Overzicht van alle monumenten te bezoeken op Open Monumentendag 2026 

12 t/m 13 sep 2026 - Elk jaar, in het tweede weekend van september, zijn duizenden prachtige monumenten in heel Nederland gratis toegankelijk voor iedereen. De 40e editie van de VriendenLoterij Open Monumentendag is op 12 en 13 september 2026 en heeft als thema 'Veerkrachtig erfgoed, in tijden van onzekerheid'. Op vrijdag 11 september is de landelijke opening in gastprovincie Flevoland. Deze link leidt naar het overzicht van alle monumenten in Nederlnad die op Open Monumentendag te bezoeken zijn.

Varend Erfgoed aan de Ankerkade 

12 t/m 13 sep 2026 - Het initiatief "Varend Erfgoed aan het Ankerpark" is met 18 schepen dit jaar opgenomen in het programma voor de Open Monumenten Dagen 2026 Leiden (Monument 27). Vanaf de kade van De Meelfabriek, langs het hele Ankerpark tot aan de steigers bij de Zijlpoort  liggen 18 schepen van het Varend Erfgoed aangemmerd Op de site is meer informatie over het evenement, de schepen, de ligplaatsen en het programma op 12 en 13 september a.s. Tevens informatie over de Haven van Leiden op: https://haven-leiden.nl/   Unieke film op een unieke locatie. Film aan boord van de Terra Nova: ‘Azart, Come Make Art’ De energieke documentaire vertelt het spannende avonturenverhaal van levenskunstenaar August Dirks en zijn narrenschip Azart, The Ship of Fools.Details: Eenmalige voorstelling op zaterdag 12 september tijdens de Open Monumenten Dagen te Leiden aan boord van de Terra Nova bij het Ankerpark (Monument 27) Aanvang/inloop: vanaf 17:00 uur Aanvang documentaire: 17:15 uur Kaartjes: € 5,00 (inclusief koffie of thee) I.v.m. het beperkte aantal plaatsen is aanmelding wel vooraf noodzakelijk via info@vhzc.nl Helaas is De Terra Nova niet toegankelijk voor minder validen. ‘Azart, Come Make Art’ Ruim 30 jaar lang voer August met absurdistisch theater over de wereld. De crew volgde de VOC-route, ditmaal niet om te stelen en kelen, maar om te delen en spelen. Halverwege, ter hoogte van Ecuador, onderbrak het noodlot de reis, waarop het schip koers zette naar haar laatste, spectaculaire ligplaats. Een hoopgevend waargebeurd verhaal over de kunst om, midden in een avontuurlijk leven, te blijven laveren tussen ambitie, droom en tegenslag. En dat alles met de nodige humor. Regisseurs: Annike Kaljouw & Masha Novikova Ervaar deze film aan boord van het schip Terra Nova De Terra Nova is een varend monument, een binnenvaartschip, opgenomen in het NationaalRegister Varende Monumenten onder nummer 959. Het schip is een Luxe Motor en is gebouwd in 1929 bij de N.V. Scheepsbouw- en Reparatiewerf ‘De Hoop’, voorheen Gebroeders Boot, van Jacobus en Pieter Boot in (toen nog) Leiderdorp aan de Sumatrastraat. Het schip is 50 meter lang, 6,60 meter breed. Het schip is in 2004 door de toenmalig eigenaar, Jan Lock, geschonken aan de LVBHB, de landelijke Vereniging Behoud Historisch Bedrijfsvaartuigen. Zij hebben het ondergebracht in de Stichting Terra Nova. Meer informatie over het schip op: www.terranova1929.nl/ Bijzonderheden: Bij aankomst wordt u ontvangen met koffie of thee en kunt u plaatsnemen in de zaal waar de fil wordt getoond. Blijf na de film even aan bord bij de gezellige bar en zithoek om even na te praten over de documentaire en te genieten van het interieur van dit unieke schip.    
Naar de agenda

Artikelen

Voet Oude Benoordenrijnse Wendeldijk teruggevonden?

5 sep 2026 - De Wendeldijk heeft altijd tot de verbeelding van talloze historici gesproken en dat heeft tot evenveel publicaties geleid. Veel ideeën en filosofieën hebben elkaar in het verleden tegengesproken en doen dat mogelijk nog steeds, maar dat maakt het onderwerp juist zo razend interessant. Dit artikel heeft getracht de voorhanden zijnde historische informatiebronnen op de juiste manier weer te geven.

De Warmondse Patriottische Sociëteit

10 aug 2026 - Het kan niet anders dan dat de spanningen tussen Patriotten en Prinsgezinden ook in Warmond voelbaar waren. Er was een Warmondse Patriottische Sociëteit, al blijft de vraag onbeantwoord: wie waren de leden? Wel weten we dat enkele bekende – al dan niet tijdelijke – inwoners van Warmond zich nadrukkelijk in het politieke strijdgewoel mengden, onder wie Hieronymus van Alphen en Betje Wolff en Aagje Deken. De omwenteling van 1795 bracht bovendien grote veranderingen voor de omvangrijke katholieke gemeenschap. De wens voor een eigen kerkgebouw en de moeizame oprichting van het Groot-Seminarie in 1799 laten zien hoe ingrijpend de politieke ontwikkelingen ook in Warmond doorwerkten.

Patriotten en prinsgezinden in Hazerswoude, 1781-1795

27 jul 2026 - Tijdens de strijd tussen de patriotten en prinsgezinden eind 18e eeuw voorafgaande aan de Bataafse Republiek in 1795, ontstonden er spanningen en onrust onder de bevolking van Hazerswoude, vooral rond de verplichte wapenoefeningen. Slechts enkelen meldden zich vrijwillig aan, zoals Jan Bezuijen en Jacob van Wateringen. Jacob werd echter bedreigd en zelfs mishandeld vanwege zijn aanmelding. Jan Langendam en Kors Groenewegen werden verdacht van betrokkenheid bij het oproer, maar ontkenden dit en benadrukten hun gehoorzaamheid en het betalen van belastingen. Zij verklaarden aanvankelijk tegen de wapenoefening te zijn geweest, uit angst als soldaat te moeten dienen, maar waren later bereid zich aan te melden. Het nieuwe bestuur probeerde de orde te herstellen door militair vertoon en bestuurlijke maatregelen. Bestuursleden werden vervangen door prinsgezinde personen of zij die trouw zwoeren aan Willem V. Ook predikant Abram Vatebender werd gedwongen een loyaliteitsverklaring te ondertekenen. Door bedreigingen kon hij zijn werk nauwelijks uitvoeren, maar hij bleef uiteindelijk tot 1824 predikant in Hazerswoude.

Zomers vaak onaangenaam

27 jul 2026 - Het artikel beschrijft de ontwikkeling van waterleiding, sanitaire voorzieningen en volksgezondheid in Benthuizen en omgeving. Eeuwenlang kampte de regio met ziektes als cholera en tyfus, mede door het gebruik van vervuild water uit sloten, regenbakken en putten. De aanleg van waterleidingen en modern sanitair bracht een ware revolutie teweeg: schoon drinkwater en eigen wc’s in huis zorgden voor een sterke verbetering van de volksgezondheid. In 1921-1922 kregen de eerste huizen in Benthuizen een eigen wc, wat een grote vooruitgang was ten opzichte van het delen van een poepdoos of beerput. De aanleg van waterleidingen verliep moeizaam door hoge kosten en bestuurlijke discussies, maar in 1924 werd Benthuizen aangesloten op een centrale drinkwaterleiding. In omliggende dorpen als Hazerswoude en Boskoop werden watertorens gebouwd en regionale waterleidingbedrijven opgericht. De watertoren van Hazerswoude, gebouwd in 1915, werd een herkenningspunt en speelde een centrale rol in de watervoorziening. Door de groei van de bevolking en technologische vooruitgang werd de toren uiteindelijk overbodig, maar hij bleef als monument behouden en kreeg een nieuwe functie als kantoor. De beschikbaarheid van schoon water en sanitair leidde tot een aanzienlijke daling van ziektes en verbeterde leefomstandigheden.

De vier Bolleninstituten van Lisse.

6 jul 2026 - Begin 20e eeuw stond bij de bollenkwekers de praktijk centraal. Die hadden zij op een bepaalde manier van hun ouders overgenomen, de theorie kwam op de tweede plaats. Het was echter duidelijk dat een meer wetenschappelijke benadering van de bollenteelt mogelijk voor een verbetering voor de hele branche zou kunnen zorgen.
Naar de artikelen

Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door

Advertentie