Rijnlandgeschiedenis.nl gebruikt cookies om bezoek te meten en om het voor bezoekers mogelijk te maken informatie op deze website te delen via social media. Door verder gebruik te maken van deze website ga je hiermee akkoord.

Accepteer cookies
Menu
Rijnlandse Geschiedenis streeft naar meer historische samenhang en kennisuitwisseling in de regio.

Nieuws

NieuwsFlits Zoetermeer 

21 apr 2026 - Nieuwsbrief vol met actuele Zoetermeerse historische zaken. De zes pagina's staan vol wetenswaardigheden over tentoonstellingen, publicaties, activiteiten (zoals Theater na de Dam op 4 mei), naast een uitleg over de selectie van bijzondere Post65 gebouwen in de stad en de enorme ophef die dat veroorzaakte vlak voor de lokale verkiezingen. Klik op de link: https://www.oudsoetermeer.nl/e2/site/oudsoetermeer/custom/site/upload/file/oud_soetermeer/nieuwsbrieven/31_nieuwsflits_apr_2026.pdf

Leidse stadspoorten weer voor iedereen zichtbaar 

19 apr 2026 - Wie weet dat er ooit niet twee, maar acht stadpoorten in Leiden waren? De trots van de stad, en tóch verdwenen. In een uniek project zijn met digitale middelen de zes verdwenen poorten herbouwd en hun verhalen ter plaatse online te beleven. De Morspoort en de Zijlpoort zijn de enige nog zichtbare stadspoorten van Leiden. De weggevallen poorten zijn nu — dankzij een samenwerking tussen de Historische Vereniging Oud Leiden en Stichting Verborgen Stad — digitaal herbouwd. Waarom dit project? De digitale herbouw maakt de geschiedenis van de poorten voor een breed publiek inzichtelijk en beleefbaar. Niet alleen de gebouwen komen terug: ook de mensen en functies rondom de poorten komen weer tot leven. Van geloofsvluchtelingen en kunstenaars tot boeren, handelaars en poortwachters. Samen vertellen de poorten het verhaal van Leidens verbinding met de buitenwereld door de eeuwen heen. 'Met dit project willen we de geschiedenis op straatniveau teruggeven aan bewoners en bezoekers,' zegt Gerda van den Berg, voorzitter van de Historische Vereniging Oud Leiden. 'Het zijn geen losse gevels, maar plekken waar mensen dagelijks leefden, werkten en reisden: dat verhaal willen we weer zichtbaar maken.' Voor Theo Pronk, creative director van Stichting Verborgen Stad, was dit een bijzonder project: 'Alle poorten herbouwen: zoiets hadden we nog nooit gedaan. Samen met studenten van de Universiteit Leiden gingen we in de archieven op zoek naar de verhalen van de mensen die ooit echt onder de poorten doortrokken.' Wat is nieuw? De zes verdwenen stadspoorten zijn als 3D-reconstructies digitaal gereconstrueerd en op hun oorspronkelijke locaties zichtbaar gemaakt. De reconstructies zijn toegankelijk via de app History5D, waarmee gebruikers de poorten op locatie kunnen bekijken en in context plaatsen. Thuis bekijken kan ook via www.leidsestadspoorten.nl. Als smaakmaker is een korte film over het project te zien op www.oudleiden.nl. Een folder met alle poorten is digitaal beschikbaar op www.oudleiden.nl en fysiek bij de VVV, in de musea en in de bibliotheken. Een QR code leidt per poort direct naar de digitale weergave.

Nieuwsbrief april 2026 

18 apr 2026 - Link naar de Nieuwsbrief

Nieuwsbrief Limes 

16 apr 2026 - Langs de Limes komt het Romeinse verleden samen met het heden. In deze nieuwsbrief besteden we aandacht aan het jubileumjaar van de Limes als Werelderfgoed. Lees het nieuwe Limes Magazine, doe mee aan de winactie en ontdek wat er te doen is tijdens de Werelderfgoed publieksdag. Daarnaast tippen we een museum en een fiets- en wandelroute langs dit bijzondere erfgoed. Ga op pad langs UNESCO Werelderfgoed Neder-Germaanse Limes! ­ VERKEN DE LIMES  ­

Overtoom Blauwe molen in uitzending RTV NH 

2 apr 2026 - In een uitzending van het programma “De verdwenen stad” van RTV Noord-Holland over het verdwenen water van de Krommert, in wat nu Amsterdam is, kwam een overhaal of overtoom voor. Omdat er bij de Blauwe molen in Rijpwetering nog een overtoom aanwezig is, werden er bij deze plek opnamen gemaakt om de werking ervan te illustreren. Molenaar Alice de Wit legde een en ander uit. De overtoom bij de Blauwe molen was geschikt voor kleine boten, zoals de zogeheten polderbok die door boeren werd gebruikt om in de polder, maar ook de boezem te varen. De overtoom bij de Krommert was aanzienlijk groter. De gehele uitzending is hier te zien. De overtoom bij de Blauwe molen is een rijksmonument. De overtoom is waarschijnlijk vlak na 1883 gebouwd.

Naar het nieuwsoverzicht

Agenda eendaags

Lezing: De zomer van 1945 

4 mei 2026 - De zomer van 1945   Een lezing van Henry Wilbrink van de Historische Vereniging Alphen aan den Rijn     meer bijzonderheden volgen zsm   De lezing vindt plaats in Wijkcentrum Swaenswijk Jongkindt Coninkstraat 2b te Alphen aan den Rijn De lezing start om 14:00 uur en duurt tot 16:00 uur, toegang kost € 5,00, dit is inclusief twee koffie/thee.    

Wandelen in vrijheid 

5 mei 2026 - Wie de pijn van oorlog kent, koestert de vrijheid. Ervaar dat tijdens een wandeling langs plekken die herinneren aan de Tweede Wereldoorlog. Deze wandeling is een samenwerking van de Historische Vereniging Alphen aan den Roijn en de stichting Bevrijdingsfestival Alphen. De start is op het Rijnplein in Alphen aan den Rijn om 16:00 uur Zie daar voor de juiste aanwijzingen.

Inloopspreekuur genealogie [stamboomonderzoek] 

9 mei 2026 - De werkgroep Genealogie van de Historische Vereniging Alphen aan den Rijn houdt elke tweede zaterdagmiddag van de maand een inloopmiddag van 13.00-16.00 uur. Wilt u informatie over genealogie kom dan langs! Sinds de uitzendingen van het TV-programma "Verborgen Verleden" is het onderzoek naar onze voorouders erg populair geworden. Gaat u met het onderzoek beginnen of bent al wat verder, maar loopt u ergens tegen aan, vraag de werkgroep Genealogie om advies. Aanmelden via het e-mailadres info@HVAlphen.nl kan nuttig zijn, maar is niet strikt noodzakelijk. Als u gerichte vragen hebt is het wel handig als u deze vooraf stelt, dan kan mogelijk door de werkgroepleden al wat voorwerk worden verricht. De werkgroep Genealogie zit elke tweede zaterdagmiddag in het verenigingsgebouw De Vergulde Wagen, van Boetzelaerstraat 48 te Alphen aan den Rijn, ter hoogte van de HEMA van 13:00 uur tot 16:00 uur. Eventueel kan er ook in overleg een afspraak op een andere dag gemaakt worden, het verenigingsgebouw is elke woensdagmiddag en zaterdag geopend.

Oldtimerdag Zoetermeer 

16 mei 2026 - Meer dan 200 klassieke auto's zijn op zaterdag 16 mei te bewonderen in de Zoetermeerse Dorpsstraat. En niet alleen vele soorten auto's ouder dan 35 jaar maar ook brommers en motoren. Dit jaar is het thema Frankrijk, met speciale aandacht voor het 70 jarig jubileum van een icoon van design en comfort; de Citroën DS, beter bekend als "De Snoek". Maar ook aandacht voor het 80-jarig bestaan van de ANWB Wegenwacht service, wat toen begon met Franse auto’s zoals de deux-chevaux en de Renault 4. Naast de toerrit en het grootse Concours d’Élégance zijn er kinderspelen, muziek en tal van andere activiteiten, verspreid over de Dorpsstraat, het Nicolaasplein en de Pilatusdam. https://oldtimerdagzoetermeer.nl/

Artificial Intelligence (AI) voor genealogen door Karel Spee 

19 mei 2026 - Sinds 2022 is het gebruik van AI ook voor het grote publiek toegankelijk geworden. OpenAI heeft momenteel al 200 miljoen gebruikers en de mogelijkheden worden steeds talrijker. Bedrijven als Microsoft, Apple en Amazon bieden ook deze diensten aan. Tevens wordt AI in toenemende mate bij websites in speciale transcriptieprogramma’s toegepast.   Voor genealogen biedt AI ook veel mogelijkheden, men kan misschien wel spreken van een revolutionaire verandering van onze hobby. Sommige providers geven al de mogelijkheid om foto’s met behulp van AI in te kleuren of te animeren. Samenvattingen van teksten is inmiddels ook al een reële optie geworden. Het Europese platform Transkribus heeft in een Europees AI-project programmatuur ontwikkeld waarmee oud schrift automatisch getranscribeerd kan worden. Dit programma is, met enige beperkingen, gratis verkrijgbaar. Naast de transcripties kan men nu door alle boeken met nieuwe mogelijkheden digitaal zoeken. Daarmee is zelfs een geheel nieuw type onderzoek mogelijk. AI kan ook gebruikt worden om grote hoeveelheden scans (zoals bidprentjes of overlijdensadvertenties) te indexeren.   Onze spreker van vanavond, Karel Spee, heeft samen met zijn zoon (IT-er) computerprogramma’s geschreven die tekst in scans herkennen. Daarna liet hij ge gegevens met een specifieke zoekvraag (naam, voornamen, sterfdatum enz.) door OpenAI indexeren. Met een tempo van ca. 100.000 per week heeft deze programmatuur de ruim 1,2 miljoen bidprentjes van de NGV geïndexeerd. Deze index zal op de website van de NGV voor leden beschikbaar komen. Tijdens de lezing wordtl verteld wat AI is, hoe dit toe te passen voor en door genealogen en welke ontwikkelingen er zijn. De meeste aandacht zal uitgaan naar de mogelijkheden van Transkribus en het indexeren van bidprentjes. Voor het toepassen van AI voor o.a. bidprentjes heeft Karel Spee in 2024 de Schepperle award gewonnen. Voorafgaand aan de lezing houden we een inloopuur. Daar heeft u gelegenheid om met bestuursleden en mede-leden van gedachten te wisselen, vragen over uw onderzoek te stellen, en boeken en/of tijdschriften van de leestafel uit te zoeken. De zaal is open om 19.15 uur. De lezing begint om 20.00 uur en duurt tot ongeveer 22.00 uur De toegang is vrij. Belangstellende niet-leden van de NGV zijn van harte welkom. Tijd: 19:15 - 22:00   Locatie: Gebouw De Schakel, Pijnboomstraat 17, 2023 VN Haarlem
Naar de agenda

Agenda meerdaags

Expo Vrijheid Blijheid 

18 apr t/m 30 mei 2026 - Jaarlijks wordt in Zoetermeer een tentoonstelling over de Tweede Wereldoorlog gehouden. Dit jaar is het thema Vrijheid breder getrokken naar vele soorten vrijheid door de geschiedenis heen. Denk aan vrijheid volgens de Grondwet, het kiesrecht, van godsdienst, meningsuiting en ook vrijheid van vergaderen en protesteren. Wat hebben wij met die vrijheid gedaan? Wat is die vrijheid ons waard? Bij de expositie zijn ook boeken verkrijgbaar over bijvoorbeeld 100 jaar Kiesrecht in Zoetermeer, Dorp in Oorlog, Over de Oorlog Gesproken en het onlangs gepubliceerde Zwarte Han, over een door het verzet geëxecuteerde zwarthandelaar Tot 31 mei gratis te zien bij het HGOS (Hist Ver. Zoetermeer), Dorpsstraat 132, 2712 AN Zoetermeer. Gratis parkeren op enkele minuten.

Thuis bij Jan Steen - 400 jaar leven in de brouwerij. 

2 apr t/m 23 aug 2026 - In 2026 is het precies 400 jaar geleden dat Jan Steen in Leiden werd geboren. Treed binnen in het persoonlijke leven van een van de belangrijkste Nederlandse schilders uit de zeventiende eeuw. In deze tentoonstelling ontdek je hoe zijn kinderen, echtgenotes, vrienden en kroeg niet alleen zijn omgeving vormden, maar ook zijn grootste inspiratiebron. Aan de hand van topstukken uit onder andere het Rijksmuseum, Mauritshuis en de eigen collectie maak je een ontdekkingsreis door Steens wereld vol humor, chaos en verstopte boodschappen. Met Thuis bij Jan Steen – 400 jaar leven in de brouwerij legt Museum De Lakenhal de focus op Steens persoonlijke omgeving en de rol van zijn geboortestad Leiden. De tentoonstelling biedt een verrassende blik op het dagelijks leven uit de 17de eeuw en de humor en menselijkheid die zijn schilderijen zo geliefd maken. Thuis bij Jan Steen combineert bekende favorieten uit de eigen collectie met topstukken uit Nederlandse museale en particuliere collecties. Hieronder zijn publiekslievelingen uit bijvoorbeeld de Eregalerij van het Rijksmuseum, maar ook werken uit collecties die vrijwel nooit te zien zijn voor publiek.  In het werk van Jan Steen spelen kinderen een opvallende rol. Als geen ander wist hij de onbevangenheid, de vreugde en het verdriet van kinderen op een levensechte manier te verbeelden. Steen hoefde voor zijn kindertaferelen niet ver te zoeken: als vader van een groot gezin vond hij thuis volop inspiratie. Zijn eigen familie stond dan ook vaak model. Ook in de tentoonstelling worden kinderen actief betrokken. Basisschoolleerlingen uit Leiden schrijven speciaal voor de expositie korte teksten, die bij de schilderijen te lezen zullen zijn. Lees meer over de totstandkoming van deze teksten.      

'Het Rijke Roomse Leven" 

1 sep 2025 t/m 30 jun 2026 - Op zondag 31 augustus werd in museum Oud Alkemade in Oude Wetering de nieuwe tentoonstelling ‘het Rijke Roomse Leven’ geopend. Het is een prachtige verzameling geworden van beelden, schilderijen en attributen!  Het is zeker de moeite waard om een bezoek aan deze tentoonstelling te brengen. Het katholieke geloof in al zijn pracht en praal wordt op mooie wijze uitgebeeld in de vorm van voorwerpen, heiligenbeelden, foto’s, kleding en we vertonen gevarieerd diverse prachtige films met betrekking tot dit thema waaronder die van de Sacramentsprocessie van Rijpwetering naar Oud Ade, van afgelopen zomer. Een feest van herkenning voor vele ouderen, een kennismaking voor de jongere generatie! Het museum aan de Saskia van Uylenburchlaan 22 is geopend op zondagmiddag van 14.00-17.00 uur en dinsdagmiddag van 13.30-16.00 uur. De tentoonstelling is te zien t/m 30 juni 2026
Naar de agenda

Artikelen

De kerstening van het westelijk kustgebied van Rijnland

18 apr 2026 - Een verslag van de politieke omstandigheden in de 7e eeuw en de strijd tussen Friezen en Franken om de hegemonie in het westelijk kustgebied en het midden van het huidige Nederland. Hoe de Frankische expansie altijd gelijke tred hield met de missionering van de veroverde gebieden. Hoe de West-Friese graven later Hollands werden genoemd. De stichting van de abdijen van Egmond en Rijnsburg.

Katholieke scouting in Zoetermeer 1946-1975

7 mrt 2026 - Vanaf 1907 ontstaat in Engeland de scouting. Langzaamaan kwamen er in Nederland ook groepen; na de Tweede Wereldoorlog vooral om de ‘vervlakte jongeren’ te vormen en op hoger peil te brengen. Onder de vlag van de Katholieke Jeugdbeweging ontstonden lokale initiatieven als Verkenners en Gidsen. In Zoetermeer werden door enthousiaste vrijwilligers - onder de vlag en controle van de parochie - groepen opgericht met namen als Koekoeken en Haviken. Ze hielden speurtochten, gingen op kamp en leerden seinen, geheimschrift en knopen. Ook verdieping van geloof kwam aan de orde. Er waren altijd klusjes te doen als pannen afwassen, maar bij elke activiteit lag de nadruk op (samen) iets leren. In de jaren 1970 kwam de scouting los te staan van de kerk, maar tradities bleven: een uniform, samen spelen met leermomenten en het bijbrengen van respect voor de natuur.

Van padvinderij naar scouting. (de geschiedenis van ScoJeSa)

7 mrt 2026 - Dit artikel neemt u mee van de oprichting in 1946 in Sassenheim van twee groepen padvinderij, te weten; de St. Pancratiusgroep voor jongens en de St. Theresiagroep voor meisjes, tot heden. Scojesa staat voor; Scouting Jeugd Sassenheim.

Padvinderij en scouting in voormalig Alkemade

7 mrt 2026 - In de voormalige gemeente Alkemade ontstonden na de Tweede Wereldoorlog verschillende scoutinggroepen. In Roelofarendsveen werd in 1925 de jeugdvereniging St. Josephs Gezellen opgericht, waar jongens samenkwamen voor ontspanning en activiteiten. Tijdens de Duitse bezetting werd scouting verboden, maar na 1945 werden in dorpen zoals Rijpwetering, Oud Ade en Oude Wetering opnieuw groepen opgericht. In Rijpwetering en Oud Ade ontstond de Pastoor van der Plaatgroep met verkenners, zeeverkenners en gidsen. In Oude Wetering werd de St. Jacobusgroep opgericht, die activiteiten organiseerde zoals kamperen, sport en buitenactiviteiten. In Roelofarendsveen bestonden daarnaast Gidsen- en kaboutergroepen voor meisjes en de Rakkers voor jongens. De jeugdverenigingen organiseerden wekelijkse bijeenkomsten, speurtochten, kampvuren en zomerkampen. In de jaren zeventig nam de belangstelling voor sommige groepen af. Sommige verenigingen gingen samen of verdwenen. Later ontstonden nieuwe jeugdorganisaties, zoals Ranonkel en Stichting Jouw Alkemade, die activiteiten voor jongeren bleven ondersteunen.

Kasteel Rosenburg te Voorschoten

6 feb 2026 - Rosenburg werd voor het eerst in 1285 als munitionis vermeld, een zwaar verdedigbaar kasteel, en was toen gedeeld eigendom van graaf Floris V en Dirk II van Wassenaer. In de jaren daarna werd Rosenburg eigendom van een jongere tak van de Van Wassenaers. In 1351 werd Rosenburg door graaf Willem V belegerd en vermoedelijk ook afgebroken. Daarna werd Rosenburg het eigendom van diverse rijke burgers. Een ingemetselde steen vermeldde dat Rosenburg in 1573 door Leidse burgers was vernield en in 1607 werd hersteld door zijn nieuwe eigenaar Adriaan van Ylem. In 1657 kreeg eigenaar Jacobus Maestertius flinke ruzie met ambachtsheer Arent VIII van Duivenvoirde omdat hij Rosenburg ridderhuyse had genoemd. In 1707 wordt admiraal Jan Gerrit van Wassenaer eigenaar van Rosenburg. Hij gaat over tot complete herbouw. In de periode 1711 - 1714 overlijden echter zijn echtgenote en drie kinderen; alleen zijn oudste kind blijft in leven. Jan Gerrit raakte hierdoor in ‘grote malaise’ en werd een veelvraat met als gevolg hevige pijnen. In de nacht van 29 oktober 1723 werd de beroemde medicus Boerhaave opgeroepen; hij constateerde een gescheurde slokdarm. De volgende dag overleed Jan Gerrit. De erfgenamen lieten daarop de nog nieuwe buitenplaats tot de grond toe afbreken. Tegenwoordig is op het terrein een kinderboerderij gehuisvest. Noot: Eerder verscheen op onze website 'Een vergeten stukje Rosenburg' dat gaat over de gevelsteen op een Heerenhuis in Katwijk.
Naar de artikelen

Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door

Advertentie