Rijnlandgeschiedenis.nl gebruikt cookies om bezoek te meten en om het voor bezoekers mogelijk te maken informatie op deze website te delen via social media. Door verder gebruik te maken van deze website ga je hiermee akkoord.
Mogelijkheid om artikelen te plaatsen van niet aangesloten verenigingen.
18 jul 2026 - De zomer is hét moment om de Limes te ontdekken. Test je kennis in de Limes Zomer Quiz, ontmoet Romeinse legionairs, ontdek bijzondere tentoonstellingen en trek eropuit langs de oude Romeinse grens. In deze nieuwsbrief vind je inspiratie voor de leukste uitjes langs de Limes. Link naar de Nieuwsbrief
10 jun 2026 - Zin in een dagje uit met een Romeins tintje? Langs de Limes is de komende periode van alles te doen. Ga mee op een SUP-tour, bezoek het Romeins Weekend in Alphen aan den Rijn, volg een wandel- of fietsroute of duik tijdens de Nationale Archeologiedagen van 19 t/m 21 juni in de wereld van archeologen, soldaten en grensforten. Laat je inspireren door de tips in deze nieuwsbrief en ga op pad langs de oude grens van het Romeinse Rijk. Link naar de Nieuwsbrief
23 dec 2025 - Het woonhuis met aangebouwde bollenschuur aan de Achterweg-Zuid 51 in Lisse heeft de Zwarte Tulp Prijs 2025 van het CHG ontvangen. De prijs is op 19 december uitgereikt aan de familie Romijn, die het bollenerfgoed zorgvuldig heeft onderhouden en behouden voor de toekomst. De Werkgroep Bollenerfgoed van het CultuurHistorisch Genootschap Duin- en Bollenstreek (CHG) reikt deze stimuleringsprijs al sinds 2003 jaarlijks uit aan de eigenaars van een bollenschuur, die het gebouw op een voorbeeldige manier hebben behouden of een nieuwe bestemming hebben gegeven. De Zwarte Tulp Prijs bestaat uit een speciaal schildje voor aan de gevel en een oorkonde. De bollenschuur met woonhuis is in 1909 gebouwd voor het bloembollenbedrijf van P. Romijn en Zonen en is al vier generaties in de familie. Het bakstenen gebouw met zadeldak en rijen ventilatiedeuren in de gevels stond oorspronkelijk vol houten bollenstellingen. Daarop werden de bloembollen te drogen gelegd. In de jaren '50 is de bollenschuur uitgebreid met extra opslagruimte en een pakplaats. In de loop der tijd is een agrarisch bedrijfscomplex ontstaan, waaraan de geschiedenis van de bloembollencultuur is af te lezen. Het gebouw is sinds 2008 een gemeentelijk monument.
10 dec 2025 - De geheel vernieuwde website limes.nl staat live, dé plek waar het verhaal van de Limes tot leven komt. Laat je meevoeren langs forten, wachttorens en eeuwenoude routes en ontdek hoe de noordgrens van het Romeinse Rijk onze geschiedenis blijvend heeft gevormd. Met verrassende verhalen, interactieve kaarten en inspirerende activiteiten biedt limes.nl voor iedereen iets nieuws. Duik in het verleden en ontdek waarom de Limes vandaag relevanter is dan ooit!
2 okt 2025 - Oktober, de landelijke Maand van de Geschiedenis, heeft ook een Leids historisch programma. Op de zaterdagmiddagen van 11, 18 en 25 oktober zijn er lezingen en films in de StadsKamer aan de Nieuwstraat 7 (aanvang 13 uur). De Historische Vereniging Oud Leiden (HVOL) en de Leidse Video en Smalfilmliga (LVSL) hebben dit programma samengesteld, in samenwerking met StadsLab Leiden. Zaterdag 11 oktober is het thema: de Meelfabriek en Leidse industrie. Frits van Oosten, schrijver van een vorig jaar verschenen boek over dit ooit grootste industriële bedrijf van Leiden, houdt een lezing. Hierna volgen korte films over Leidse historische (fabrieks-) gebouwen. Zaterdag 18 oktober staan oude Leidse liedjes op het programma. Dat de geschiedenis van Leiden zich ook leert kennen door te zingen, blijkt uit het ooit zo populaire liedboekje Het Leydsche Vreugden-Hof (ca. 1662-1667). Universitair docent Olga van Marion zal vertellen over de rijke inhoud van deze bundel: over wandelen over de markt, tot een bezoek aan herbergen in de omgeving; van een vrolijk kermislied, tot een liefdesliedje op het Steenschuur. Natuurlijk zal er samenzang zijn van enkele oer-Leidse liederen. Voorafgaand aan de lezing zijn korte films met historische beelden van zingende Leidenaren te zien. Zaterdag 25 oktober is gewijd aan Leidse vrouwen, met ontmoetingen tussen het Leidse Damescomité tot Zedelijke Verbetering van Gevangenen en zogenoemde ‘gevallen vrouwen’ die tussen 1886 en 1920 opgesloten zaten in het voormalige Pesthuis, dat toen dienstdeed als Rijkswerkinrichting. Marian Weevers, gepromoveerd op dit thema, houdt een lezing. Hierna wordt de film Goeie Mie vertoond, waarin het verhaal over de beroemde Leidse gifmengster Maria Catharina Swanenburg in een nieuw jasje is gestoken. De StadsKamer, een initiatief van Stadslab Leiden i.s.m. Incluzio, is op deze zaterdagen geopend vanaf 12.00 uur. De toegang is vrij.
11 sep 2025 - De roaring twenties, de economische crisis, de verzuiling, de oorlog, collaboratie en verzet, wat hebben al deze historische feiten met een voetbalclub te maken? Gaat sportgeschiedenis niet alleen over geleverde prestaties en kampioenschappen? In deze relatief nieuwe discipline van de wetenschap onderzoekt Theunis Stelling de plaats van de Alphense Racing Club (A.R.C.) en haar leden in de lokale maatschappij. De sportvereniging zag het levenslicht in 1927 en was tot na de oorlog deelgenoot van een heel turbulente geschiedenis van de gemeente Alphen aan den Rijn. Het voortbestaan van de club heeft tussen het oprichtingsjaar en 1947 onder diverse omstandigheden aan een zijden draadje gehangen. Het is niet vanzelfsprekend dat in 2027 het eeuwfeest gevierd kan gaan worden. Vele verenigingen redden het immers niet en gingen ter ziele. Dat A.R.C. alle stormen wel doorstond, heeft verschillende oorzaken. Deze worden in dit boek geopenbaard. Het resultaat is redelijk uniek. De schrijver schrijft over thema’s die anderen in de gemeente Alphen aan den Rijn links hebben laten liggen. Met name voetbal in de Tweede Wereldoorlog vormde hierbij een moeilijk verhaal, omdat mensen lang over deze pijnlijke tijd hebben gezwegen. Hij snijdt dit onderwerp wel aan en kon gebruikmaken van recent openbaar geworden en hiervoor niet eerder ingezien archiefmateriaal. Er zijn niet veel amateurclubs in Nederland waarvoor tot op heden een dergelijk onderzoek is gedaan. Het boek poogt een aanzet te geven tot verder lokaal onderzoek in andere gemeenten. De volkssport nummer 1 als getuige van de geschiedenis verrijkt immers onze kennis over het verleden. Het boek is in voorinschrijving aan te schaffen voor de prijs van € 19,27. Het boek zal op vrijdag 20 februari 2026 bij het (bijna) 99 jarig bestaan van ARC worden gepresenteerd. Klik hier voor de voorinschrijving. Het boek wordt uitgegeven bij Uitgeverij Verloren uit Hilversum
10 feb 2025 - Ondersteund door Stichting Studiecentrum Nederlands Cultureel Erfgoed onderzoek ik de achterstand in kennis naar het verleden en heden van Ostarbeiter(innen). Ik ben zelf een dochter van twee dwangarbeiders, mijn Nederlandse vader en mijn Russische moeder. Ik ben op zoek naar levensbeschrijvingen, persoonlijke en/of familiegetuigenissen en overige relevante gegevens van Ostarbeiter(innen). Russische/Oekraïense vrouwen of mannen, die aan het einde van de Tweede Wereldoorlog met een Nederlandse partner naar Nederland zijn gekomen. Het doel van dit onderzoek is de achterstand in kennis over de Ostarbeiter(innen) te verkleinen, zoveel mogelijk egodocumenten te verkrijgen, hun gedwongen transport vanuit hun thuisland te volgen (naar bijv. een werkkamp in Duitsland), hun reis naar Nederland en hoe het hen vergaan is in de jaren daarna. Dit onderzoek zal zich hopelijk ontwikkelen tot een publicatie, zodat iedereen de effecten van de Tweede Wereldoorlog op de Ostarbeiter(innen) kan ervaren. Daarbij hoop ik ervoor te zorgen dat zij allen ook een naam en een verleden krijgen en meegenomen kunnen worden in de herdenking van de Tweede Wereldoorlog. Uiteraard begrijp ik dat de meesten zijn overleden maar dit is het moment om, ook uit tweede hand, de verhalen nog op te tekenen. U zou mij kunnen helpen door deze oproep door te geven, te delen en er over te speken, want wij zijn de enigen die het nog kunnen vertellen, al is het alleen maar voor onze kinderen en kleinkinderen. Opdat zij het zullen weten en nooit zullen vergeten hoe het was. Heeft u suggesties, zou u uw verhaal en/of dat van uw familie willen delen, dan bent u van harte welkom om mij een mail te sturen of telefonisch contact op te nemen. Ik kijk er naar uit. Marga de Geus-Meeuwissen madegeus@kpnmail.nl 0653840740
16 dec 2024 - De bollenschuur van Colijn aan de Jacoba van Beierenweg 75-77 in Voorhout heeft de Zwarte Tulp Prijs 2024 van het CHG ontvangen. De prijs is op 13 december uitgereikt, als blijk van waardering voor de manier waarop deze bollenschuur met bedrijfswoningen voor de toekomst is behouden. De Werkgroep Bollenerfgoed van het CultuurHistorisch Genootschap Duin- en Bollenstreek (CHG) reikt de Zwarte Tulp Prijs al sinds 2003 uit voor bollenschuren die op voorbeeldige wijze zijn behouden of een nieuwe bestemming hebben gekregen. Bloembollenbedrijf Colijn De bollenschuur met bedrijfswoningen aan de Jacoba van Beierenweg 75-77 in Voorhout is in 1902 gebouwd voor het bloembollenbedrijf C. Colijn & Sons. In de loop der tijd werd het gebouw vele malen vergroot en verbouwd. Colijn gebruikte het bedrijfscomplex tot 1994. Daarna was hier Panorama Tulipland gevestigd en in 1998 werd het gebouw aangewezen als Rijksmonument. In 2007 verkocht de familie Colijn de gebouwen aan investeerders, waaronder Johlex Bouw uit Roelofarendsveen. Zij hebben het gebouw een nieuwe bestemming gegeven. In de grote bollenschuur met mansardekap en de twee bedrijfswoningen aan weerskanten daarvan zijn in totaal vijf woningen gemaakt. In één ervan is ook een bed & breakfast gevestigd.
22 okt 2024 - De Werkgroep Bollenerfgoed van het CultuurHistorisch Genootschap Duin- en Bollenstreek (CHG) is één van de vijf finalisten voor de Erfgoedparel Zuid-Holland. De provincie Zuid-Holland en het Erfgoedhuis Zuid-Holland reiken om het jaar de Erfgoedparel uit, als teken van waardering voor het goede werk dat vrijwilligers doen bij musea, archieven, molens, kastelen of andere erfgoedinstellingen in Zuid-Holland. Duurzaam Behoud Bollenerfgoed Het CultuurHistorisch Genootschap Duin- en Bollenstreek (CHG) is één van de vijf genomineerde organisaties voor de Erfgoedparel, met het project “Duurzaam Behoud Bollenerfgoed”. De Werkgroep Bollenerfgoed van het CHG spant zich al meer dan 25 jaar in voor behoud en herbestemming van bollenschuren. Zie www.bollenerfgoed.nl De werkgroep van vrijwilligers adviseert en bemiddelt bij eigenaren van bollenschuren, maar ook bij gemeenten, erfgoedcommissies, projectontwikkelaars, architecten en bouwbedrijven. In 1996 was nog geen enkele bollenschuur beschermd, nu zijn bijna honderd bollenschuren een monument of beeldbepalend pand. Bovendien zijn veel bollenschuren gerestaureerd en hebben een nieuwe functie gekregen. Daardoor blijven ze duurzaam behouden voor de toekomst. De nominatie voor de Erfgoedparel is de kroon op het werk, maar klaar is dat nooit: er zijn nog veel bollenschuren die gered moeten worden. Stemmen voor de Erfgoedparel De Erfgoedparel Zuid-Holland bestaat uit een juryprijs én een publieksprijs. Op www.erfgoedhuis-zh.nl/erfgoedparel zijn filmpjes en informatie over de vijf genomineerde projecten te vinden. Daar kunt u tot uiterlijk 13 november 12.00 uur uw stem uitbrengen voor de publieksprijs.
5 aug 2024 - De recent geherintroduceerde fietspont tussen Kaag en Oud Ade blijkt een overweldigend succes. Vandaag, ruim één week na de start van de proefperiode, werd de 1000e passagier al verwelkomd. Dit markeert een belangrijke mijlpaal voor het pilotproject dat op 24 juli van start ging. Eric van der Wansem, mede-initiatiefnemer vanuit Stichting Promotie Kaag (SPK), overhandigde de gelukkige 1000e bezoeker een fles Kaagwater en een bijbehorend certificaat. "Het project is een enorm succes," zegt Paul Verhaak, Voorzitter van SPK en initiatiefnemer. "Al in de tweede week halen we de 1000e bezoeker. "Dit laat zien hoe belangrijk dit pontje is voor het toerisme op het eiland." De fietspont, die op 24 juli officieel in gebruik werd genomen door wethouder Nick van Egmond en Kees van Lent, eigenaar van Stal op de Kaag, vaart dagelijks tussen Kaag en Oud Ade tot en met 31 augustus. In september zal de dienst alleen in de weekenden worden voortgezet Zie voor meer informatie: kaag.nl/
10 apr 2024 - Vanwege het 75-jarig bestaan van de bloemententoonstelling Keukenhof is het jubileumboek “Samen Duin- Bollenstreek” verschenen. Hierin belichten cultuurhistorische verenigingen en musea in de regio vier eeuwen geschiedenis. Uiteraard heeft ook het CultuurHistorisch Genootschap Duin- en Bollenstreek een bijdrage aan dit boek geleverd. In ons verhaal maken wij de balans op van drie decennia inspanningen voor het behoud van landschap en erfgoed van de Duin- en Bollenstreek. Het boek is voor 20 euro te koop bij de regionale boekhandels; ISBN-nummer 9789090382630.
25 mrt 2024 - Het behoud van erfgoed in veranderende omstandigheden is een uitdaging. Wij, de Rabobank en BOEi Bouw slaan de handen ineen om historische gebouwen te behouden en nieuw maatschappelijk leven in te blazen. Door expertise, financiële middelen, kennis en ervaring te bundelen, streven wij ernaar waardevolle monumenten te behouden en een nieuwe bestemming te geven, terwijl de culturele identiteit van gemeenschappen wordt versterkt. We zijn momenteel bezig met het inventariseren van vragen en behoeften rond het behoud van erfgoed met een onzekere toekomst. We zijn zeer geïnteresseerd in uw waardevolle reacties en suggesties, als belanghebbende, om een effectieve strategie te ontwikkelen voor het behoud van erfgoed. Reageren kan naar Caspar.Schoningh@rabobank.nl
9 sep 2026 - Op woensdag 9 september om 11.30 uur overhandigt de werkgroep Leidse liedjes in het stadhuis van Leiden het eerste exemplaar van het boekje Leidse liedjes: Brouwers, wevers en viswijven aan de burgemeester van Leiden. De bundel bevat veertien oorspronkelijke, zeventiende-eeuwse volksliedjes die zich in en rond Leiden afspelen. De liedjes zijn afkomstig uit het liedboekje Het Leysche Vreugden-Hof waarvan nog slechts twee zwaar gehavende exemplaren bestaan. Erfgoed Leiden en Omstreken bezit één exemplaar en de Koninklijke Bibliotheek bewaart het andere. Elk lied vertelt een verhaal en biedt daarmee een bijzonder inkijkje in het leven van de Leidenaren in de zeventiende eeuw; Mary Servaes avant la lettre. Zo lezen we onder meer over iemand die de kermis bezoekt, naar de markt gaat, wandelt in de omgeving van Leiden en over het Steenschuur flaneert tussen de ‘nimphjes’. De liedjes hebben een grote cultuurhistorische waarde, omdat we nog relatief weinig weten over het dagelijks leven van burgers in die periode. De werkgroep Leidse liedjes transcribeerde de veertien liedjes - die grotendeels in Gotisch schrift zijn gedrukt. De twee redacteurs, Olga van Marion (Universiteit Leiden) en Jampie van Ginneken, voorzagen de teksten bovendien van historische inleidingen en illustraties en ze verrijkten ze waar nodig met woordverklaringen. Twee musicologen zochten de bijpassende melodieën op en noteerden de muziek in modern notenschrift. Daardoor kan nu iedereen de liedjes weer zingen.
12 sep 2026 - De energieke documentaire vertelt het spannende avonturenverhaal van levenskunstenaar August Dirks en zijn narrenschip Azart, The Ship of Fools. Details: Eenmalige voorstelling op zaterdag 12 september tijdens de Open Monumenten Dagen te Leiden aan boord van de Terra Nova bij het Ankerpark (Monument 27) Aanvang/inloop: vanaf 17:00 uur Aanvang documentaire: 17:15 uur Kaartjes: € 5,00 (inclusief koffie of thee) I.v.m. het beperkte aantal plaatsen is aanmelding wel vooraf noodzakelijk via info@vhzc.nl Helaas is De Terra Nova niet toegankelijk voor minder validen. ‘Azart, Come Make Art’ Ruim 30 jaar lang voer August met absurdistisch theater over de wereld. De crew volgde de VOC-route, ditmaal niet om te stelen en kelen, maar om te delen en spelen. Halverwege, ter hoogte van Ecuador, onderbrak het noodlot de reis, waarop het schip koers zette naar haar laatste, spectaculaire ligplaats. Een hoopgevend waargebeurd verhaal over de kunst om, midden in een avontuurlijk leven, te blijven laveren tussen ambitie, droom en tegenslag. En dat alles met de nodige humor. Regisseurs: Annike Kaljouw & Masha Novikova Ervaar deze film aan boord van het schip Terra Nova De Terra Nova is een varend monument, een binnenvaartschip, opgenomen in het Nationaal Register Varende Monumenten onder nummer 959. Het schip is een Luxe Motor en is gebouwd in 1929 bij de N.V. Scheepsbouw- en Reparatiewerf ‘De Hoop’, voorheen Gebroeders Boot, van Jacobus en Pieter Boot in (toen nog) Leiderdorp aan de Sumatrastraat. Het schip is 50 meter lang, 6,60 meter breed. Het schip is in 2004 door de toenmalig eigenaar, Jan Lock, geschonken aan de LVBHB, de landelijke Vereniging Behoud Historisch Bedrijfsvaartuigen. Zij hebben het ondergebracht in de Stichting Terra Nova. Meer informatie over het schip op: www.terranova1929.nl/ Bijzonderheden: Bij aankomst wordt u ontvangen met koffie of thee en kunt u plaatsnemen in de zaal waar de film wordt getoond. Blijf na de film even aan bord bij de gezellige bar en zithoek om even na te praten over de documentaire en te genieten van het interieur van dit unieke schip.
11 t/m 13 sep 2026 - In Oegstgeest is het comité Open Monumenten Dagen Oegstgeest als Stichting Osger Support in 2011 opgericht en bestaat dus 15 jaar. Alle reden om dit jaar met ons team uit te pakken. Dit jaar staan vijf wijken met de bijbehorende buurten van Oegstgeest centraal waarbij het accent, vanwege het jaarthema, op architectuur ligt. Highlights worden uitgelicht in het gratis Open Monumenten Dagen boekje en/of zijn toegankelijk voor publiek. “Het is de bedoeling dat de inwoners van Oegstgeest hun buurt met andere ogen gaan bekijken door de aandacht die er met name aan de architectuur wordt geschonken, zo krijgt het gebouw in je buurt waar je regelmatig langsloopt, een extra dimensie”, aldus het comité. Samen met betrokkenen partijen werkt het bestuur enthousiast aan inspirerende dagen in Oegstgeest. Voor het volledige programma in Oegstgeest zie bijgaand pdf.
12 t/m 13 sep 2026 - Het initiatief "Varend Erfgoed aan het Ankerpark" is met 18 schepen dit jaar opgenomen in het programma voor de Open Monumenten Dagen 2026 Leiden (Monument 27). Vanaf de kade van De Meelfabriek, langs het hele Ankerpark tot aan de steigers bij de Zijlpoort liggen 18 schepen van het Varend Erfgoed aangemmerd Op de site is meer informatie over het evenement, de schepen, de ligplaatsen en het programma op 12 en 13 september a.s. Tevens informatie over de Haven van Leiden op: https://haven-leiden.nl/ Unieke film op een unieke locatie. Film aan boord van de Terra Nova: ‘Azart, Come Make Art’ De energieke documentaire vertelt het spannende avonturenverhaal van levenskunstenaar August Dirks en zijn narrenschip Azart, The Ship of Fools.Details: Eenmalige voorstelling op zaterdag 12 september tijdens de Open Monumenten Dagen te Leiden aan boord van de Terra Nova bij het Ankerpark (Monument 27) Aanvang/inloop: vanaf 17:00 uur Aanvang documentaire: 17:15 uur Kaartjes: € 5,00 (inclusief koffie of thee) I.v.m. het beperkte aantal plaatsen is aanmelding wel vooraf noodzakelijk via info@vhzc.nl Helaas is De Terra Nova niet toegankelijk voor minder validen. ‘Azart, Come Make Art’ Ruim 30 jaar lang voer August met absurdistisch theater over de wereld. De crew volgde de VOC-route, ditmaal niet om te stelen en kelen, maar om te delen en spelen. Halverwege, ter hoogte van Ecuador, onderbrak het noodlot de reis, waarop het schip koers zette naar haar laatste, spectaculaire ligplaats. Een hoopgevend waargebeurd verhaal over de kunst om, midden in een avontuurlijk leven, te blijven laveren tussen ambitie, droom en tegenslag. En dat alles met de nodige humor. Regisseurs: Annike Kaljouw & Masha Novikova Ervaar deze film aan boord van het schip Terra Nova De Terra Nova is een varend monument, een binnenvaartschip, opgenomen in het NationaalRegister Varende Monumenten onder nummer 959. Het schip is een Luxe Motor en is gebouwd in 1929 bij de N.V. Scheepsbouw- en Reparatiewerf ‘De Hoop’, voorheen Gebroeders Boot, van Jacobus en Pieter Boot in (toen nog) Leiderdorp aan de Sumatrastraat. Het schip is 50 meter lang, 6,60 meter breed. Het schip is in 2004 door de toenmalig eigenaar, Jan Lock, geschonken aan de LVBHB, de landelijke Vereniging Behoud Historisch Bedrijfsvaartuigen. Zij hebben het ondergebracht in de Stichting Terra Nova. Meer informatie over het schip op: www.terranova1929.nl/ Bijzonderheden: Bij aankomst wordt u ontvangen met koffie of thee en kunt u plaatsnemen in de zaal waar de fil wordt getoond. Blijf na de film even aan bord bij de gezellige bar en zithoek om even na te praten over de documentaire en te genieten van het interieur van dit unieke schip.
27 jul 2026 - Tijdens de strijd tussen de patriotten en prinsgezinden eind 18e eeuw voorafgaande aan de Bataafse Republiek in 1795, ontstonden er spanningen en onrust onder de bevolking van Hazerswoude, vooral rond de verplichte wapenoefeningen. Slechts enkelen meldden zich vrijwillig aan, zoals Jan Bezuijen en Jacob van Wateringen. Jacob werd echter bedreigd en zelfs mishandeld vanwege zijn aanmelding. Jan Langendam en Kors Groenewegen werden verdacht van betrokkenheid bij het oproer, maar ontkenden dit en benadrukten hun gehoorzaamheid en het betalen van belastingen. Zij verklaarden aanvankelijk tegen de wapenoefening te zijn geweest, uit angst als soldaat te moeten dienen, maar waren later bereid zich aan te melden. Het nieuwe bestuur probeerde de orde te herstellen door militair vertoon en bestuurlijke maatregelen. Bestuursleden werden vervangen door prinsgezinde personen of zij die trouw zwoeren aan Willem V. Ook predikant Abram Vatebender werd gedwongen een loyaliteitsverklaring te ondertekenen. Door bedreigingen kon hij zijn werk nauwelijks uitvoeren, maar hij bleef uiteindelijk tot 1824 predikant in Hazerswoude.
27 jul 2026 - Het artikel beschrijft de ontwikkeling van waterleiding, sanitaire voorzieningen en volksgezondheid in Benthuizen en omgeving. Eeuwenlang kampte de regio met ziektes als cholera en tyfus, mede door het gebruik van vervuild water uit sloten, regenbakken en putten. De aanleg van waterleidingen en modern sanitair bracht een ware revolutie teweeg: schoon drinkwater en eigen wc’s in huis zorgden voor een sterke verbetering van de volksgezondheid. In 1921-1922 kregen de eerste huizen in Benthuizen een eigen wc, wat een grote vooruitgang was ten opzichte van het delen van een poepdoos of beerput. De aanleg van waterleidingen verliep moeizaam door hoge kosten en bestuurlijke discussies, maar in 1924 werd Benthuizen aangesloten op een centrale drinkwaterleiding. In omliggende dorpen als Hazerswoude en Boskoop werden watertorens gebouwd en regionale waterleidingbedrijven opgericht. De watertoren van Hazerswoude, gebouwd in 1915, werd een herkenningspunt en speelde een centrale rol in de watervoorziening. Door de groei van de bevolking en technologische vooruitgang werd de toren uiteindelijk overbodig, maar hij bleef als monument behouden en kreeg een nieuwe functie als kantoor. De beschikbaarheid van schoon water en sanitair leidde tot een aanzienlijke daling van ziektes en verbeterde leefomstandigheden.
6 feb 2026 - Rosenburg werd voor het eerst in 1285 als munitionis vermeld, een zwaar verdedigbaar kasteel, en was toen gedeeld eigendom van graaf Floris V en Dirk II van Wassenaer. In de jaren daarna werd Rosenburg eigendom van een jongere tak van de Van Wassenaers. In 1351 werd Rosenburg door graaf Willem V belegerd en vermoedelijk ook afgebroken. Daarna werd Rosenburg het eigendom van diverse rijke burgers. Een ingemetselde steen vermeldde dat Rosenburg in 1573 door Leidse burgers was vernield en in 1607 werd hersteld door zijn nieuwe eigenaar Adriaan van Ylem. In 1657 kreeg eigenaar Jacobus Maestertius flinke ruzie met ambachtsheer Arent VIII van Duivenvoirde omdat hij Rosenburg ridderhuyse had genoemd. In 1707 wordt admiraal Jan Gerrit van Wassenaer eigenaar van Rosenburg. Hij gaat over tot complete herbouw. In de periode 1711 - 1714 overlijden echter zijn echtgenote en drie kinderen; alleen zijn oudste kind blijft in leven. Jan Gerrit raakte hierdoor in ‘grote malaise’ en werd een veelvraat met als gevolg hevige pijnen. In de nacht van 29 oktober 1723 werd de beroemde medicus Boerhaave opgeroepen; hij constateerde een gescheurde slokdarm. De volgende dag overleed Jan Gerrit. De erfgenamen lieten daarop de nog nieuwe buitenplaats tot de grond toe afbreken. Tegenwoordig is op het terrein een kinderboerderij gehuisvest. Noot: Eerder verscheen op onze website 'Een vergeten stukje Rosenburg' dat gaat over de gevelsteen op een Heerenhuis in Katwijk.
6 jan 2026 - In dit artikel belicht Agnes van Steen meerdere vrouwen uit de omgeving van Leiden die betrokken waren bij de Leidse vrouwenbeweging. Zij baseert zich daarvoor op haar promotieonderzoek – waarvan in november 2025 een handelseditie is verschenen – met de titel: Van liefdadigheid naar abortusstrijd. Leidse vrouwen en de Nederlandse vrouwenbeweging van 1860 tot 1990. Hierin valt te lezen hoe de Leidse vrouwenbeweging – als onderdeel van een landelijke beweging – zich over een periode van 130 jaar ontwikkelde. Het gaat om diverse organisaties die voor verschillende vrouwenrechten streden en aanverwante verenigingen. Centraal staan de Leidse vrouwen die actief waren en ook de rol van de Universiteit Leiden in de emancipatiestrijd wordt belicht. Bij ‘Leidse’ vrouwen valt echter een kanttekening te plaatsen: vaak strekten de Leidse afdelingen van organisaties zich uit tot omliggende gemeentes, zoals Oegstgeest. Dit betekent dat ook vrouwen uit die gemeentes een rol speelden in de Leidse vrouwenbeweging.
23 aug 2025 - Het huis Adegeest dateert uit de dertiende eeuw en was toen eigendom van het geslacht Van Wassenaer. Misschien is Adegeest nog ouder maar daarvan zijn geen gegevens bekend. Na 1395 had het geslacht Van den Bosch Adegeest in leen van de graven van Holland. Tijdens het beleg van Leiden in 1573/1574 is Adegeest vermoedelijk verbrand. In 1672 kreeg Johan van der Meer Adegeest in vrij eigendom en kreeg hij het recht om bij Adegeest twee zwanen te houden. Johan bouwde een nieuwe buitenplaats op de plaats van de middeleeuwse boerderij en liet op enige afstand van de buitenplaats een nieuwe boerderij bouwen. In 1863 is de buitenplaats afgebroken. Nabij de buitenplaats stond een boerderij die nog steeds bestaat. In 1961 werd Adegeest door de gemeente onteigend en werden er ongeveer 1300 huizen in de nieuwe wijk Adegeest gebouwd.
15 jul 2025 - Sjaak van der Velden beschrijft hoe in februari 1990 een vijftigtal vrouwen in staking gingen bij het Katwijkse bedrijf Ouwehand. Zij waren hun tweederangspositie als visverwerkers meer dan zat. Zij waren oproepkrachten en vreesden door uitzendkrachten vervangen te worden. Zij wilden gewoon een vast contract en binnen de CAO vallen. Daarnaast waren er nog heel wat andere klachten. De staking werd indertijd geschetst als een spontane actie. Van der Velden laat echter zien dat de Dienstenbond FNV een belangrijke rol speelde. De Katwijkse ‘Kniertjes’ namen wel het initiatief, overigens na een lange voorgeschiedenis. Steunde de FNV de staking, het CNV – de grootste bond bij Ouwehand – deed dat niet. Andere arbeiders lieten zich dan ook makkelijk door de directie opjutten tegen de staaksters. Van der Velden laat zien hoe het eraan toeging bij deze (kleine) staking met bijeenkomsten in de Ontmoetingkerk, eigen stakersliedjes en het bewerken van de pers. Uiteindelijk wonnen de vrouwen. Na een week verklaarde de directie dat de CAO 1990 ook op hen van toepassing zou zijn. Op 16 maart vierden de vrouwen daarom feest. Voor de vrouw die voorop ging kreeg het gebeuren later echter een nare nasmaak. Zij werd ontslagen omdat ze te negatief over de producten van Ouwehand had gesproken in een interview.
16 jun 2025 - Deze publicatie geeft een blik in het verleden van de molenviergang, die ruim twee eeuwen geleden ontstond. Behalve aandacht voor de molenviergang komt ook de geschiedenis van de polder zelf aan de orde waaraan de molenviergang immers zijn ontstaan te danken heeft. En uiteraard is er ook ruimte voor het vele werk van de veenlieden en turfarbeiders.
13 jun 2025 - Niet alleen door overstromingen, maar ook door turfwinning zijn eeuwen geleden grote stukken land en ook complete dorpen onder water verdwenen. Dit lot trof bijvoorbeeld het ambacht Schoot, gelegen tussen Ter Aar, Nieuwveen en Zevenhoven. Over het dorp zijn nauwelijks gegevens bekend; het werd op rekeningen van het bisdom Utrecht in 1427-28 vermeld als ‘ambacht Scoet’. Vanaf de 16e eeuw vond hier turfwinning plaats. Door continue afslag van land verdween het ambacht van lieverlee in het water. In het eerste kwart van de 18e eeuw waren er nog maar drie inwoners. Na droogmaking van de Grote Poel aan het eind van de 18e eeuw werden de landerijen verdeeld onder de aangrenzende ambachten.
7 mrt 2024 - Hendrik Barendsz Westhof kocht in 1790 een scheepmakerij van de erven Van Tijlingen in het dorpscentrum van Zoeterwoude. Er werd een groot aantal verschillende typen vaartuigen gebouwd, waarvan een overzicht in het artikel is opgenomen. Uit de aantallen blijkt dat het een bloeiend bedrijf was. De aanleg in 1970 van een vaste brug in het dorp betekende het einde van de scheepsmakerij en ging het bedrijf verder als laswerf. Kort nadat P.W. (Piet) Westhof in 1994 met pensioen ging, werd het bedrijf beeindigd. De bedrijfsgebouwen zijn - gerestaureerd - rijksmonument en in gebruik door een consultancybedrijf op het gebied van gezondheidszorg.
12 jan 2024 - In 1539 trekt een raadsheer van het Hof van Holland er op uit en maakt een wandeling buiten de stadsmuren van Leiden. Hij ontmoet in de omgeving van Leiderdorp en Zoeterwoude plattelanders die zich naast landbouw en veeteelt ook bezig hielden met huisnijverheid en vervoer. Zij brachten hun waren naar de markt in de stad (Leiden), waar ze werden gekocht en doorverkocht. De stedelijke ondernemers speelden een grote rol bij de instandhouding van de plattelandsbedrijven, maar ervoeren ook concurrentie voor hun eigen producten zoals in de textielindustrie. De raadsheer spreekt met 77 mensen; van de gesprekken met een spinster, een bakker en een slager wordt in dit artikel verslag gedaan.
12 jan 2024 - Belangrijke informatie over Holland tijdens de Middeleeuwen was voornamelijk te vinden in annalen en kronieken, zoals de annalen van de abdij van Egmond. Het betrof dan geschreven tekst met enkele afbeelding van o.a. kaarten. Vanaf de 19e eeuw kwam met de opkomst van fotografie en een rijkere geschiedschrijving op gang. De belangstelling voor de geschiedenis van de eigen stad of dorp nam hierdoor toe. Er verschenen stadsgidsen en boeken met dorpsbeschrijvingen waarin topografie en geschiedenis werden gevisualiseerd. In dit artikel worden een aantal auteurs en publicaties uit onze regio genoemd.
