Rijnlandgeschiedenis.nl gebruikt cookies om bezoek te meten en om het voor bezoekers mogelijk te maken informatie op deze website te delen via social media. Door verder gebruik te maken van deze website ga je hiermee akkoord.

Accepteer cookies

Nieuws

De Achterweg – van zandpad tot woonwijk. 

16 feb 2026 - Eerder informeerden wij u over de tentoonstelling De Achterweg – van zandpad tot woonwijk in museum De Zwarte Tulp. In deze tentoonstelling staat een van de oudste structuren van Lisse centraal: de Achterweg, die zich door de eeuwen heen ontwikkelde van eenvoudige zandweg tot een gebied waar wonen, werken en bollenteelt samenkwamen. Graag nodigen wij u nu uit voor een bijzondere aanvulling op deze tentoonstelling: een georganiseerde rondleiding langs de Achterweg, gecombineerd met een bezoek aan de tentoonstelling in het museum. Tijdens de wandeling krijgt u ter plekke toelichting bij de historische locaties langs de Achterweg, tussen het Vierkant en de Vuursteeglaan. Daarmee worden de verhalen uit de tentoonstelling zichtbaar in het landschap zelf: de ontstaansgeschiedenis van de weg, de bebouwing langs het tracé, de rol van bekende bollenfamilies en de veranderingen in gebruik en functie door de tijd heen. Data en tijden Er zijn vier gelegenheden, met een maximale groepsgrootte van 20 personen: Zaterdag 28 februari – 10:00 uur Zaterdag 28 februari – 13:30 uur Zaterdag 7 maart – 10:00 uur Zaterdag 7 maart – 13:30 uur Programma Samenkomst in museum De Zwarte Tulp, uiterlijk 5 minuten voor aanvang, ingang aan de zijde van het Vierkant. Wandeling vanaf het museum langs historische locaties aan de Achterweg (met toelichting door Paul Stelder en Peter Vink). Koffie in het museum. Bezoek aan de tentoonstelling De Achterweg – van zandpad tot woonwijk, met toelichting. Het bijbehorende boekje over de Achterweg ontvangt u om mee te nemen. Het programma duurt ongeveer 1,5 uur. Kosten € 10,- per persoon (zonder Museumjaarkaart) € 5,- per persoon (met Museumjaarkaart) Betaling bij de kassa van het museum. Inschrijving Vooraf inschrijven is noodzakelijk. Schrijf u in via deze LINK

Vrijheidsconcert, Nieuwe kerk Katwijk 

28 jan 2026 - Nationale en internationale belangstelling voor Vrijheidsconcert met Marinierskapel in de Nieuwe Kerk te Katwijk Op maandag 2 maart a.s. organiseert Stichting Koopvaardijpersoneel 1940-1945 in de Nieuwe Kerk te Katwijk een uniek Vrijheidsconcert. Dit concert markeert het begin van een periode waarin wordt stilgestaan bij de opheffing van de vaarplicht op 2 maart 1946, precies 80 jaar geleden. De vaarplicht, ingesteld in 1940, verplichte iedere zeeman tussen de 16 en 60 jaar te blijven varen tot een half jaar na de oorlog. Pas tien maanden na de bevrijding van Nederland en precies een half jaar na het definitieve einde van de Tweede Wereldoorlog kwam daar eindelijk een einde aan. Tegelijkertijd kregen de rederijen de beschikking over hun schepen terug. Voor het Vrijheidsconcert bestaat grote belangstelling uit binnen- en buitenland. Er worden veel internationale gasten verwacht. Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten van Amerika zullen zich laten vertegenwoordigen. De krijgsmacht, diverse ministeries en provincies, burgemeesters van grote steden en vertegenwoordigers van maatschappelijk organisaties zullen aanwezig zijn. Stichting Koopvaardijpersoneel 1940-1945 is supertrots dat de Marinierskapel der Koninklijk Marine een essentiële rol speelt bij dit unieke concert. Dit benadrukt de goede relatie tussen de koopvaardij en de Koninklijke Marine. Sprekers op de avond zijn prof.dr. Wim van de Donk, voorzitter van het Nationaal Comité 4 & 5 mei, en luitenant-generaal b.d. Hans van Griensven, voorzitter van het nationaal Veteranen Platform. Ook Katwijks Mannenkoor Eben-Haëzer, organist Martin Mans, pianist Joost van Belzen en soliste Jacomina van der Plas geven muzikaal acte de présence. Het concert start om 20.15 uur. Kaarten zijn verkrijgbaar via www.ticketkantoor.nl/shop/eindevaarplicht

Voorintekening boek twintig bewogen jaren ARC 1927-1947 

28 jan 2026 - De roaring twenties, de economische crisis, de verzuiling, de oorlog, collaboratie en verzet, wat hebben al deze historische feiten met een voetbalclub te maken? Gaat sportgeschiedenis niet alleen over geleverde prestaties en kampioenschappen? In deze relatief nieuwe discipline van de wetenschap onderzoekt Theunis Stelling de plaats van de Alphense Racing Club (A.R.C.) en haar leden in de lokale maatschappij. De sportvereniging zag het levenslicht in 1927 en was tot na de oorlog deelgenoot van een heel turbulente geschiedenis van de gemeente Alphen aan den Rijn. Het voortbestaan van de club heeft tussen het oprichtingsjaar en 1947 onder diverse omstandigheden aan een zijden draadje gehangen. Het is niet vanzelfsprekend dat in 2027 het eeuwfeest gevierd kan gaan worden. Vele verenigingen redden het immers niet en gingen ter ziele. Dat A.R.C. alle stormen wel doorstond, heeft verschillende oorzaken. Deze worden in dit boek geopenbaard. Het resultaat is redelijk uniek. De schrijver schrijft over thema’s die anderen in de gemeente Alphen aan den Rijn links hebben laten liggen. Met name voetbal in de Tweede Wereldoorlog vormde hierbij een moeilijk verhaal, omdat mensen lang over deze pijnlijke tijd hebben gezwegen. Hij snijdt dit onderwerp wel aan en kon gebruikmaken van recent openbaar geworden en hiervoor niet eerder ingezien archiefmateriaal. Er zijn niet veel amateurclubs in Nederland waarvoor tot op heden een dergelijk onderzoek is gedaan. Het boek poogt een aanzet te geven tot verder lokaal onderzoek in andere gemeenten. De volkssport nummer 1 als getuige van de geschiedenis verrijkt immers onze kennis over het verleden. Het boek is in voorinschrijving aan te schaffen voor de prijs van € 19,27. Het boek zal op vrijdag 20 februari 2026 bij het (bijna) 99 jarig bestaan van ARC worden gepresenteerd. Klik hier voor de voorinschrijving. Het boek wordt uitgegeven bij Uitgeverij Verloren uit Hilversum

Nieuwsbrief Geschiedenis van Zuid-Holland: januari 2026 

16 jan 2026 - Nieuw thema: Vrouwen Zuid-Holland is mede gevormd door talloze vrouwen die vaak te lang onzichtbaar bleven. Dit keer staat ons verhalenplatform in het teken van vrouwengeschiedenis: van pioniers en verzetsheldinnen tot huisvrouwen die hun tijd en omgeving wisten te veranderen.  We nemen je mee langs persoonlijke verhalen over een ondernemende tante Lien, sportvrouwen die grenzen verlegden, de heksenwaan in Schiedam en vrouwen die streden voor het kiesrecht. Van de oudst bekende vrouw van Nederland tot een wijkzuster die vertelt over de zorg in de jaren 60 en 70, en van vrouwen in Nederlands-Indië die vochten tegen de Japanners tot verzetshelden die gevangen zaten in het Oranjehotel. Link naar de website

Nieuwsbrief 53, januari 2026 

8 jan 2026 - Een belangrijke aanwinst Namens het bestuur van Diogenes wens ik alle lezers van deze nieuwsbrief een gelukkig en voorspoedig 2026. Het nieuwe jaar begint voor de stichting met een grote aanwinst. Op de voorlaatste dag van 2025 is Diogenes eigenaar geworden van Lange Mare 110. Het is een monumentaal pand op een opvallende plaats in de stad. We zijn blij dat we met de vorige eigenaar goede afspraken over de overdracht hebben kunnen maken. In deze nieuwsbrief en op onze website kunt u lezen over de rijke geschiedenis van het pand. Die bestrijkt zo'n vijf eeuwen. In deze nieuwsbrief staan ook twee andere berichten: over de vorderingen bij de verduurzaming van de Latijnse School en over de resultaten en vooruitzichten bij de verduurzaming van onze andere panden. Reacties zijn altijd welkom: nieuwsbrief@diogenes-leiden.nl. Link naar de website

Naar het nieuwsoverzicht

Agenda eendaags

Tijdreis door het historische landschap van Alphen en omgeving. 

16 feb 2026 - Tijdreis door het historische landschap van Alphen en omgeving. Lezing door door Han Hendrickx. “God schiep de aarde, behalve Holland want dat deden de Hollanders zelf”. Dit gezegde is ook van toepassing op Alphen en omgeving. Han neemt ons in zijn verhaal mee in een tijdreis mee door het historisch landschap van Alphen en omgeving. Hij laat ons zien hoe we als mensen al meer dan 2000 jaar aan de slag zijn om het landschap (en het water) naar onze hand te zetten. Deze reis begint met het prehistorische landschap onderwater in de Zegerplas en eindigt in het moderne piepjonge landschap van het Bentwoud. Onderweg doen we (bijna) alle dorpen in de gemeente Alphen aan den Rijn aan. Een tijdreis met foto’s en korte filmpjes. En het leuke is, je kunt zo’n tijdreis zelf maken! Eventueel ook onder begeleiding van gidsen. Deze lezing wordt gehouden in Wijkcentrum Swaenswijk - Jongkindt Coninckstraat 2b te Alphen aan den Rijn en duurt van 14:00 uur tot 16:00 uur.  De kosten bedragen € 5,00 en dit is inclusief 2X koffie of thee.

Tussen rebellie en rechtspraak - levens aan de rafelranden van de geschiedenis 

17 feb 2026 - De spreekster Tanja Wassenberg is cultuurhistoricus en gespecialiseerd in vergeten levens uit het verleden. Ze brengt mensen tot leven die vaak buiten de schijnwerpers bleven, maar die juist veel te vertellen hebben over hun tijd. Kwaadaardig – een etiket vol moreel oordeel en sociale veroordeling. Maar wie bepaalt dat? En wat blijft er over als je voorbij dat oordeel kijkt? In Quaataardige vrouwen in de achttiende eeuw. Rebelse zielen van slachtoffer tot dader reconstrueert cultuurhistoricus Tanja Wassenberg de levens van vrouwen die terechtkwamen in rechtbanken, kerkers, schandpalen en tuchthuizen. Het gaat om vrouwen die moorden pleegden, bedrogen, zich verzetten – en soms gewoon geen lieverdjes waren. Velen groeiden op in armoede of beklemmende familieomstandigheden, met nauwelijks ruimte om te ontsnappen. Anderen kozen bewust voor conflict, grensoverschrijding, hebzucht en eigen belang. Hun levensverhalen zijn rauw, menselijk en herkenbaar, en werpen licht op moraal, rechtspraak en overleven in een tijd vol sociale veranderingen. In deze lezing worden de morele schaduwzones en schrijnende keuzes zichtbaar van vrouwen die zich – gewild of ongewild – buiten de regels plaatsten. Aan de hand van archiefstukken en persoonlijke verhalen werpt Tanja Wassenberg een nieuw licht op de complexiteit van vrouwelijk handelen in een tijd van grote maatschappelijke veranderingen. Ze toont hoe dun de lijn was tussen overleven en misdaad, tussen moreel falen en verzet, en maakt duidelijk waarom juist ook de minder fraaie kanten van het verleden onmisbaar zijn voor ons begrip van familiegeschiedenis. Een lezing die schuurt en prikkelt. Zowel leden van de NGV als belangstellende niet-leden zijn van harte welkom. De toegang is gratis toegankelijk en wordt gehouden in het Dorpscentrum Oegstgeest, Lijtweg 9 te Oegstgeest.  De zaal gaat open om 19:15 uur en de lezing begint om 20:00 uur en duurt tot uiterlijk 22:00 uur. Tussen 19:15 uur en 20:00 uur staan er vrijwilligers voor u klaar om vragen te beantwooorden over genealogische onderwerpen. Tevens is er een leestafel waar u boeken over geschiedenis en genealogie kunt brengen, lenen of terug brengen.

Jan van Hout Salon: 16e eeuwse blokbouwconstructies 

19 feb 2026 - De percelen van een bouwblok zijn in het Leiden van de late middeleeuwen heel nauwkeurig te reconstrueren dankzij het rijke Leidse archiefmateriaal van Jan van Hout en de inzet van moderne hulpmiddelen. Hierdoor kunnen wij precies bepalen wie er waar woonde eind 16e eeuw en later en wie de eigenaren waren. Dit is uniek voor de Lage Landen.   In deze Jan van Hout Salon vertelt Martin Hooymans hoe het Historisch Leiden In Kaart daarbij te werk gaat. Hij legt haarfijn uit van welke methodes daarbij gebruik wordt gemaakt waaronder  ?de meetlat methode? en ?de truuk met de 2 punaises en 1 touwtje?.   Na afloop van zijn presentatie is er gelegenheid tot discussie en vragen met als doel het onderzoek op een hoger plan te brengen.   De Historische Salons gaan over onderwerpen die nog niet zijn uitgekristalliseerd en zijn voor iedereen (gratis) toegankelijk. Het maximum aantal deelnemers is beperkt tot 20.   Link: Jan van Hout Salon: 16e eeuwse blokbouwconstructies

500 jaar Clusius herdenking 

19 feb 2026 - De Hortus botanicus herdenkt de 500ste geboortedag van Carolus Clusius met een ’feestelijke winterdag’ op donderdag 19 februari. Bezoekers kunnen tussen 10.00 tot 16.30 uur lezingen en rondleidingen bijwonen en deelnemen aan creatieve activiteiten. In de ochtend zijn er sessies met korte lezingen in de Tuinkamer van de Hortus, van onder meer hoofd horticultuur Rogier van Vugt, prefect Barbara Gravendeel en botanisch kunstenaar Esmée Winkel, die vertelt over haar project Seeds of hope. Hiervoor moeten belangstellenden zich aanmelden op de website van de Hortus. Vanaf 14.00 uur is er een wintermarkt, met historisch verklede figuren, een vuurpot en glühwein. De bezoekers kunnen onder meer botanisch tekenen, zaden en stekjes ruilen of een voorjaarskrans maken.

voorouderspreekuur Haarlem 

21 feb 2026 - Voor iedereen die op zoek wil naar zijn voorouders, maar niet precies weet hoe te beginnen organiseert de NGV [Nederlandse Genealogische Vereniging, afdeling Rijnland en Kennemerland] een inloopspreekuur Genealogie. Het Noord-Hollands Archief is elke derde zaterdag van de maand open, op deze dag zijn ook de vrijwilligers van de NGV Rijnland/Kennemerland in de studiezaal aanwezig om te assisteren bij uw onderzoek naar uw voorouders. Het adres van het Noord-Hollands Archief is Jansstraat 40 in Haarlem en de vrijwilligers zijn aanwezig van 10:00 uur tot 12:30 uur. Het onderzoek staat ook open voor genealogen die al wat langer bezig zijn, maar die ergens vast lopen.  P.S: Het genealogisch Spreekuur op de eerste zaterdagmorgen van de maand in de Bibliotheek in Oegstgeest gaat onverminderd voort, maar voor sommige belangstellenden is Haarlem wellicht makkelijker te bereiken.
Naar de agenda

Agenda meerdaags

Lezing: Fred Boom vertelt uit eigen werk. 

18 t/m 18 feb 2026 - Lezing Fred Boom. In het Katwijks Museum wordt op woensdag 18 februari 2026 een lezing gehouden over ?FRED BOOM VERTELT UIT EIGEN WERK? Fred Boom, in 1938 in Koog aan de Zaan geboren, is afkomstig uit een maritieme familie. Zijn opa Boom was varensgezel en de andere opa was scheepsbouwer. Er werd dus altijd over boten gesproken. Op 16 jarige leeftijd gaat hij als lichtmatroos voor het eerst naar zee en in 1957 naar de Kweekschool voor Scheepswerktuigkundigen in Amsterdam. In 1959 treedt hij als scheepswerktuigkundige in dienst bij de Koninklijke Nederlandse Stoomboot Maatschappij (KNSM). 11 jaar vaart hij bij deze maatschappij op zowel vracht- als passagiersschepen en ziet een groot gedeelte van de wereld. Na zijn pensioen wijdt hij zich volledig op het tekenen en schilderen van hoofdzakelijk scheepsportretten en zee- en havengezichten en werkt in zowel olieverf als aquarel/gouache techniek. Fred Boom, autodidact, geldt binnen de hedendaagse maritieme schilderkunst als een gerespecteerde, kundige, inspirerende, praktijkgerichte en kleurrijke zeeschilder. Hij is o.a. lid van Koninklijk College Zeemanshoop te Amsterdam. Fred exposeert op dit moment in het Katwijks Museum met een ?kleine? selectie (10 stuks) van zijn schilderijen. Zijn gehele oeuvre omvat overigens meer dan 850 schilderijen. Bovendien zijn er van zijn hand 6 boeken verschenen waarvan in de shop van het museum 3 verschillende boeken te koop zijn. Fred verteld uit eigen werk, aan de hand van afbeeldingen van enkele schilderijen tentoongesteld in de expositie. Maar ook leuke anekdotes over enkele schilderijen uit zijn collectie, zoals o.a. het ss. Breda van de KNSM (1940) en het ss. Jaarstroom HWAL. Tevens wordt er een film gedraaid over het tot stand komen van zijn schilderij met de trawler Catharina Duyvis (IJM 60). Deze trawler is met man en muis vergaan tijdens de stormnacht februari 1953. (± 15 minuten). De lezing duurt van 19.30 tot 21.30 uur. De toegangsprijs bedraagt 10,50 euro

Lezing: ‘VAREN VOOR VRIJHEID’ DE LOTGEVALLEN VAN STUURMAN H.P. STEGGERDA 

25 t/m 25 mrt 2026 - Aan de hand van brieven en aantekeningen van zijn schoonvader Herman Steggerda neemt Aart Verhoeven ons mee naar de geschiedenis van de koopvaardij in de Pacific. Herman Steggerda was in 1935 als leerling stuurman in dienst getreden bij de Koninklijke Paketvaart Maatschappij. Net voor het uitbreken van de oorlog werd hij op de ‘Boissevain’ geplaatst en maakte hij een reis naar Australië. Bij aankomst in Soerabaja kreeg hij -begin februari 1942- de opdracht om naar Makassar te gaan. Hij moest het commando over drie sleepboten nemen en ze in optocht naar Soerabaja brengen. Op weg naar Makassar werd z’n schip (de van Lansberge) op 4 februari 1942 aangevallen door Japanse vliegtuigen. Het schip ging ten onder, maar hij overleefde de aanval, bleef enkele weken aan land en vertrok op 30 maart 1942 met één van de laatste schepen (de Khoen Hoea) uit Tjilatjap richting Australië. Daar aangekomen was hij als stuurman op achtereenvolgens de ‘Karsik’, de ‘van den Bosch’ en de ‘Fort Wilhelmus’ betrokken bij de bevoorrading van de geallieerde troepen in de wateren rond Nieuw Guinea.* Oorlogsperiodes In de lezing komen (in vogelvlucht) de volgende periodes aan de orde: a. de periode vanaf 3 september 1939 (inval Duitsland in Polen) tot 10 mei 1940 (Nederlandse capitulatie) b. de periode van10 mei 1940 (Nederland bezet) tot 8 december 1941 (Oorlogsverklaring tegen Japan) c. de periode van 8 december 1941 tot 9 maart 1942 (Capitulatie KNIL) d. de periode van 9 maart 1942 tot 15 augustus 1945 (Capitulatie Japan). Aan het eind van de lezing zullen enkele verschillen tussen de Atlantische en Indische inzet van de koopvaardij worden benoemd. Aart Verhoeven is amateur historicus en heeft na z’n pensionering uitgebreid onderzoek gedaan naar het verblijf van z’n schoonmoeder in het beruchte Tjidengkamp in Batavia. De resultaten van dit onderzoek met daarbij de lotgevallen van de verschillende bevolkingsgroepen ten tijde van de Japanse bezetting van Nederlands-Indië zijn te beluisteren in de door de Stichting Comité 4 en 5 mei Soest en Soesterberg uitgebrachte zesdelige Podcast serie “De Nacht van de Rijzende Zon”. Kosten: € 10,50 Waar: Katwijks Museum Wanneer: Woensdag 25 maart 2026 Tijd: 19.30 - 21.30 uur

Tentoonsteling De Achterweg – van zandweg naar woonwijk 

1 jan t/m 15 mrt 2026 - De Achterweg behoort tot de oudste structuren van Lisse. Ooit begonnen als een eenvoudige zandweg door het landschap, groeide deze route uit tot een plek waar wonen, werken en bollenteelt samenkwamen. In deze tentoonstelling wordt de ontwikkeling van de Achterweg inzichtelijk gemaakt: van vroeg gebruik in het landschap, via bebouwing langs de weg, tot de bloembollenbedrijven en families die hier hun stempel drukten op Lisse. Aan de hand van historische kaarten, foto’s, documenten en persoonlijke verhalen maakt u kennis met onder meer: De ontstaansgeschiedenis van de Achterweg en haar betekenis voor Lisse. De bebouwing die langs de weg verrees, van buitenplaatsen tot woonhuizen. Bekende bollenfamilies die zich hier vestigden, zoals Vreeburg, Lefeber, De Vroomen en Van der Salm. Veranderingen in gebruik en functie van het gebied in de 19de en 20ste eeuw. De tentoonstelling laat zien hoe lokale geschiedenis, landschap en ondernemerschap met elkaar verweven zijn, herkenbaar, verrassend en dichtbij. Praktische informatie: Locatie: Museum De Zwarte Tulp, Grachtweg 2a, Lisse Periode: t/m 15 maart 2026 Openingstijden: Dinsdag t/m donderdag 13.00–17.00 uur Vrijdag t/m zondag 11.00–17.00 uur Museumkaart geldig  

Meesterlijk Mysterie - Over Rembrandts raadselachtige tijdgenoot 

11 okt 2025 t/m 8 mrt 2026 - Emotie, verstilling en melancholie. Fenomenaal geschilderd. Maar door wie? Dat weet niemand. In de tentoonstelling Meesterlijk Mysterie - Over Rembrandts raadselachtige tijdgenoot leer je deze anonieme tijdgenoot van Rembrandt kennen: Meester I.S. De intieme schilderijen zijn meesterlijk geschilderd, vol detail en psychologische diepgang. Museum De Lakenhal brengt, samen met Serlachius Museum in Finland, de schilderijen van Meester I.S. uit internationale en particuliere collecties voor het eerst bij elkaar. Ze worden getoond naast werk van tijdgenoten Rembrandt, Gerrit Dou en Jan Lievens. Ontdek het geheimzinnige verhaal van een groot kunstenaar, wiens naam onbekend bleef. De tentoonstelling is te zien van 11 oktober 2025 t/m 8 maart 2026.

'Het Rijke Roomse Leven" 

1 sep 2025 t/m 30 jun 2026 - Op zondag 31 augustus werd in museum Oud Alkemade in Oude Wetering de nieuwe tentoonstelling ‘het Rijke Roomse Leven’ geopend. Het is een prachtige verzameling geworden van beelden, schilderijen en attributen!  Het is zeker de moeite waard om een bezoek aan deze tentoonstelling te brengen. Het katholieke geloof in al zijn pracht en praal wordt op mooie wijze uitgebeeld in de vorm van voorwerpen, heiligenbeelden, foto’s, kleding en we vertonen gevarieerd diverse prachtige films met betrekking tot dit thema waaronder die van de Sacramentsprocessie van Rijpwetering naar Oud Ade, van afgelopen zomer. Een feest van herkenning voor vele ouderen, een kennismaking voor de jongere generatie! Het museum aan de Saskia van Uylenburchlaan 22 is geopend op zondagmiddag van 14.00-17.00 uur en dinsdagmiddag van 13.30-16.00 uur. De tentoonstelling is te zien t/m 30 juni 2026
Naar de agenda

Artikelen

Kasteel Rosenburg te Voorschoten

6 feb 2026 - Rosenburg werd voor het eerst in 1285 als munitionis vermeld, een zwaar verdedigbaar kasteel, en was toen gedeeld eigendom van graaf Floris V en Dirk II van Wassenaer. In de jaren daarna werd Rosenburg eigendom van een jongere tak van de Van Wassenaers. In 1351 werd Rosenburg door graaf Willem V belegerd en vermoedelijk ook afgebroken. Daarna werd Rosenburg het eigendom van diverse rijke burgers. Een ingemetselde steen vermeldde dat Rosenburg in 1573 door Leidse burgers was vernield en in 1607 werd hersteld door zijn nieuwe eigenaar Adriaan van Ylem. In 1657 kreeg eigenaar Jacobus Maestertius flinke ruzie met ambachtsheer Arent VIII van Duivenvoirde omdat hij Rosenburg ridderhuyse had genoemd. In 1707 wordt admiraal Jan Gerrit van Wassenaer eigenaar van Rosenburg. Hij gaat over tot complete herbouw. In de periode 1711 - 1714 overlijden echter zijn echtgenote en drie kinderen; alleen zijn oudste kind blijft in leven. Jan Gerrit raakte hierdoor in ‘grote malaise’ en werd een veelvraat met als gevolg hevige pijnen. In de nacht van 29 oktober 1723 werd de beroemde medicus Boerhaave opgeroepen; hij constateerde een gescheurde slokdarm. De volgende dag overleed Jan Gerrit. De erfgenamen lieten daarop de nog nieuwe buitenplaats tot de grond toe afbreken. Tegenwoordig is op het terrein een kinderboerderij gehuisvest. Noot: Eerder verscheen op onze website 'Een vergeten stukje Rosenburg' dat gaat over de gevelsteen op een Heerenhuis in Katwijk.

De Leidse vrouwenbeweging en de regio

6 jan 2026 - In dit artikel belicht Agnes van Steen meerdere vrouwen uit de omgeving van Leiden die betrokken waren bij de Leidse vrouwenbeweging. Zij baseert zich daarvoor op haar promotieonderzoek – waarvan in november 2025 een handelseditie is verschenen – met de titel: Van liefdadigheid naar abortusstrijd. Leidse vrouwen en de Nederlandse vrouwenbeweging van 1860 tot 1990. Hierin valt te lezen hoe de Leidse vrouwenbeweging – als onderdeel van een landelijke beweging – zich over een periode van 130 jaar ontwikkelde. Het gaat om diverse organisaties die voor verschillende vrouwenrechten streden en aanverwante verenigingen. Centraal staan de Leidse vrouwen die actief waren en ook de rol van de Universiteit Leiden in de emancipatiestrijd wordt belicht. Bij ‘Leidse’ vrouwen valt echter een kanttekening te plaatsen: vaak strekten de Leidse afdelingen van organisaties zich uit tot omliggende gemeentes, zoals Oegstgeest. Dit betekent dat ook vrouwen uit die gemeentes een rol speelden in de Leidse vrouwenbeweging.

Een trekvaart door Alkemade? Plannen voor een verbinding Leiden-Haarlemmermeer

10 dec 2025 - De Leidse stadsarchitect Salomon van der Paauw maakte in 1853 en 1854 plannen voor een trekvaart van Leiden naar de net drooggevallen Haarlemmermeer. De gemeente Leiden wilde daarmee grip krijgen op de markt voor landbouwproducten. De vaart was dus niet bedoeld voor personenvervoer. Het was desondanks een vreemd initiatief: het railvervoer was al in 1839 opgekomen.

Dirk van Alkemade en het Huys te Zassenem. (Ter Leede)

27 okt 2025 - De tot nu toe gepubliceerde en tevens zeer uiteenlopende genealogieën van het geslacht Alkemade hebben in het verleden de nodige pennen in beweging gebracht, maar hebben geen eenduidige verklaring teweeg kunnen brengen. Lees hoe de van oorsprong veldnaam Alkemade overgaat naar het geslacht van die naam. Ervaar de locatie van deze oorspronkelijke Alkemade, de verklaring van de naam en de verdere lotgevallen van de familie. De eerste aanwijsbare Dirk van Alkemade die we in de geschriften tegenkomen geeft, vóór oktober 1206, tegen een terugbetaling van 10 pond, het in Noordwijk gelegen tiendblok ‘Alkemade’ terug aan de abdij van Egmond. ‘In Noirtiche partem decime, redemit (redemit = ingewisseld) a Theoderico de Alkmade, decem Libris (10 pond).

Rijnlandse ontginningen op hoogveen of laagveen

28 sep 2025 - Lang gold het idee dat de middeleeuwse ontginningen in Rijnland plaatsvonden op grote hoogveenkoepels, geschikt voor landbouw en turfwinning. Dik Parlevliet toont echter aan dat dit beeld grotendeels op aannames berust. Historische en archeologische gegevens wijzen erop dat de eerste ontginningen begonnen langs Rijnoevers en kreken, en zich uitbreidden naar laagveen- en bosveengebieden. Dit land was vruchtbaar en bruikbaar voor graanteelt, terwijl hoogveen zuur en ongeschikt was. Methoden om hoogveen te verbeteren waren in de Middeleeuwen nauwelijks uitvoerbaar. Turfwinning groeide wel in belang, gedreven door de vraag naar brandstof. Bronnen uit de 14e en 15e eeuw tonen bovendien aan dat op veengrond nog rogge en gerst werd verbouwd. Natuurlijke processen, zoals de afdamming van de Rijn bij Wijk bij Duurstede, vergemakkelijkten de ontwatering. Parlevliet concludeert dan ook dat de Rijnlandse ontginningen grotendeels plaatsvonden op laagveen, en dat het beeld van één uitgestrekt hoogveenmassief moet worden herzien.
Naar de artikelen

Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door

Advertentie