Rijnlandgeschiedenis.nl gebruikt cookies om bezoek te meten en om het voor bezoekers mogelijk te maken informatie op deze website te delen via social media. Door verder gebruik te maken van deze website ga je hiermee akkoord.

Accepteer cookies

Nieuws

Erfgoednieuws 

5 nov 2026 - In deze nieuwsbrief lees je onder meer: stemronde Erfgoedvrijwilligersprijs gestart; terugblikken op de BAC; netwerk religieus erfgoed opgericht; de instandhoudingsplicht in de praktijk; en handige subsidieregelingen voor archeologie. Veel plezier en graag tot ziens bij onze activiteiten! Link naar de Nieuwsbrief

Over Loek Dijkman en zijn inzet voor erfgoed 

26 okt 2026 - Loek Dijkman was de vierde voorzitter van de Rijnlandse Molenstichting. Hij werd voorzitter in maart 1991 en bleef dat tot begin 2012. Tijdens zijn leven was hij ook betrokken bij veel ander erfgoed. In dit artikel blikt de Rijnlandse Molenstichting terug op zijn leven.

Ter herinnering aan Jan Zwetsloot, zeilmaker in een rijke traditie 

24 okt 2026 - Onlangs overleed zeilmaker Jan Zwetsloot, jarenlang leverancier en reparateur van molenzeilen voor onze stichting. Jan begon in 1958, op 14-jarige leeftijd, als hulp (voorheen knecht genoemd) bij zeilmaker Brugt Ruiter op Kaageiland. Met het overlijden van Jan Zwetsloot verliest Rijnland een vakman die het werk aanpaste aan de veranderende omstandigheden. De overstap van katoen naar meer synthetische materialen werd gemaakt, maar het handwerk bleef altijd, naast het werk met de Dürkopp Adler naaimachines. Wat zich door Jan Zwetsloot via jarenlange ervaring en inzicht is eigen gemaakt, leeft voort in het bedrijf. De toekomstige zeilen voor onze molens blijven zo een stukje van Jan Zwetsloot in zich dragen.  Lees en bekijk meer over Jan en zijn voorgangers op de website.

Viering 400 jaar Groote molen 

22 okt 2026 - Tijdens Monumentendag werd het 400-jarig bestaan van de Groote molen gevierd. Voor de gelegenheid was het jaartal 1626 in de borstnaald van de molen aangebracht. Dat is het jaar waarin de huidige molen is gebouwd. Al heeft op dezelfde plaats sinds 1549 een molen gestaan en is de molen die daarvoor in de polder stond uit 1485 (of iets later). Bijzonder is ook dat de Grote polder naar de molen is genoemd en niet andersom, zoals gebruikelijk is bij veel poldermolens. De onthulling vond plaats door molenaar Hellinga, burgemeester Breuer, hoogheemraad Chouffoer, en voorzitter Wassenaar via de kaapstander een paneel voor het jaartal omhoog te laten takelen, waardoor het jaartal zichtbaar werd. Lees meer en bekijk de onthulling via de website.  

Nieuwsbrief oktober 2026 

20 okt 2026 - in deze Nieuwsbrief leest u meer over: - Tijdelijke exposities - Open Monumentendag - Lezingen - Museumgroep - Workshops - Vrijwilligerswerk - Museumwebsite - Uw jaarlijkse bijdrage   Link naar de Nieuwsbrief

Naar het nieuwsoverzicht

Agenda eendaags

Inloopmiddag Genealogie [stamboomonderzoek] 

14 nov 2026 - De werkgroep Genealogie van de Historische Vereniging Alphen aan den Rijn houdt elke tweede zaterdagmiddag van de maand een inloopmiddag van 13.00-16.00 uur. Wilt u informatie over genealogie kom dan langs! Sinds de uitzendingen van het TV-programma "Verborgen Verleden" is het onderzoek naar onze voorouders erg populair geworden. Gaat u met het onderzoek beginnen of bent al wat verder, maar loopt u ergens tegen aan, vraag de werkgroep Genealogie om advies. Aanmelden via het e-mailadres info@HVAlphen.nl kan nuttig zijn, maar is niet strikt noodzakelijk. Als u gerichte vragen hebt is het wel handig als u deze vooraf stelt, dan kan mogelijk door de werkgroepleden al wat voorwerk worden verricht. De werkgroep Genealogie zit elke tweede zaterdagmiddag in het verenigingsgebouw De Vergulde Wagen, van Boetzelaerstraat 48 te Alphen aan den Rijn, ter hoogte van de HEMA van 13:00 uur tot 16:00 uur. Eventueel kan er ook in overleg een afspraak op een andere dag gemaakt worden, het verenigingsgebouw is elke woensdagmiddag en zaterdag geopend.

Lezing "Alphen toen en nu - Prins Hendrikstraat deel 2 

16 nov 2026 - Op deze middag neemt Sjaak van der Neut U met veel beeldmateriaal mee naar het verleden van de Prins Hendrikstraat in Alphen aan den Rijn. Het verhaal start bij de Hofbrug, waarbij veel aandacht voor de verschillende winkels, maar uiteraard ook voor pension St. Joseph. De toegangsprijs bedraagt vijf euro, inclusief tweemaal koffie of thee. Wij hopen u daar te ontmoeten. U bent welkom in Wijkcentrum Swaenswijk, Jongkindt Coninckstraat 2b, in Alphen aan den Rijn van 14.00 tot 16.00 uur. De toegang kost € 5,00, graag contant te voldoen. Dit bedrag is inclusief twee kopjes koffie of thee.   Houdt u wel de websites van HVA (hvalphen.nl) en Swaenswijk (wijkcentrumswaenswijk.nl) voor de meest actuele info in de gaten?

Rijnland op de kaart 

17 nov 2026 - Samen met Rijnlandse Geschiedenis organiseert de NGV afdeling Rijnland/Kennemerland in Oegstgeest een bijeenkomst met als onderwerp historische kaarten van Rijnland.  Historische kaarten vormen een waardevolle bron voor iedereen die onderzoek doet naar de geschiedenis van de regio. Tijdens deze avond staat centraal wat historici en genealogen met deze kaarten kunnen. Cor de Graaf van Erfgoed Leiden en Omstreken vertelt over de ontwikkeling van kaarten door de eeuwen heen: hoe ze werden gemaakt, welke meetmethoden werden gebruikt en hoe de nauwkeurigheid ervan zich ontwikkelde. Daarbij komen ook enkele belangrijke historische kaarten van Hoogheemraadschap Rijnland aan bod.  Paul Onderwater laat zien hoe historische kaarten kunnen worden ingezet bij lokaal en regionaal onderzoek. Speciale aandacht gaat uit naar het georefereren: het projecteren van oude kaarten op moderne kaarten. Daarmee worden verdwenen landschappen, wegen, waterlopen en bebouwing zichtbaar en kunnen veranderingen door de tijd worden onderzocht. Locatie: Dorpscentrum Oegstgeest - Lijtweg 9 2341 HA Oegstgeest Inloop vanaf 19.15 uur  Start van de avond 20.00 uur Sluiting 22.00 uur. Tijdens het inloopuurtje van 19:15 uur tot 20:00 uur kunt u vragen stellen aan de aanwezige bestuursleden van de NGV en Rijnlandse Geschiedenis en tevens historische boeken en tijdschriften brengen of meenemen van onze leestafel. Deze avond is voor iedereen, leden en niet-leden gratis toegangelijk.

voorouderspreekuur Haarlem 

21 nov 2026 - Voor iedereen die op zoek wil naar zijn voorouders, maar niet precies weet hoe te beginnen organiseert de NGV [Nederlandse Genealogische Vereniging, afdeling Rijnland en Kennemerland] een inloopspreekuur Genealogie. Het Noord-Hollands Archief is elke derde zaterdag van de maand open en op deze dag zijn ook de vrijwilligers van de NGV Rijnland/Kennemerland in de studiezaal aanwezig om te assisteren bij uw onderzoek naar uw voorouders Het adres van het Noord-Hollands Archief is Jansstraat 40 in Haarlem en de vrijwilligers zijn aanwezig van 10:30 uur tot 13:00 uur. Het onderzoek staat ook open voor genealogen die al wat langer bezig zijn, maar die ergens vast lopen.  P.S: Het genealogisch Spreekuur op de eerste zaterdagmorgen van de maand in de Bibliotheek in Oegstgeest gaat onverminderd voort, maar voor sommige belangstellenden is Haarlem wellicht makkelijker te bereiken.

Symposium Recent onderzoek naar kastelen en buitenplaatsen in Holland en Zeeland 

28 nov 2026 - In het kader van haar 10-jarig bestaan organiseert de Stichting Vrienden van de Hollandse en Zeeuwse Kastelen en Buitenplaatsen (VKHZ), op 28 november a.s., een Symposium. Dit Symposium zal plaats vinden in Archeologiemuseum 'Huis van Hilde' te Castricum en is voor eenieder toegankelijk. Naast lezingen van gerenommeerde sprekers is er natuurlijk koffie/thee, een gebakje en een drankje na afloop, dit alles om ons 10-jarig jubileum met U te vieren. Het Programma: 12:30 uur – Inloop met koffie / thee en een koekje 13:00 uur – Aanvang symposium – Welkomstwoord Victor Salman, voorzitter van de VKHZ. 13:10 uur – Korte toelichting over de dag door Taco Hermans, dagvoorzitter. 13:20 uur – Introductie Huis van Hilde. 13:30 uur – Verdwenen kastelen in Noord-Holland door Jean Roefstra. 14:00 uur – De typologie van kasteel Medemblik door Rob Gruben. 14:30 uur – Herinneringen aan het buitenleven van de 19e eeuw door Conrad Gietman. 15:00 uur – Pauze met koffie / thee en een gebakje. 15:30 uur – Koepels als buitenverblijven aan de rand van de stad door Martin van den Broeke. 16:00 uur – Boeren op de buitenplaats door Gerrit van Oosterom. 16:30 uur – De industriële buitenplaats door Robert Ligthelm. 17:00 uur – Afsluiting symposium en borrel. 18:00 uur – Sluiting museum. Zie voor meer informatie over het symposium en de mogelijkheid zich aan te melden de website van de stichting. Aanvang: 13.00 uur - Einde: 18.00 Locatie: Huis van Hilde; Westerplein 6, Castricum Toegang: vooraf aanmelding vereist. (max. 100 plaatsen) Voor begunstigers vrij entree, voor introducés en overige deelnemers: € 15,-- p.p.      
Naar de agenda

Agenda meerdaags

Rijnsburg op de Kaart, een (her-)ontdekkingsreis 

10 okt t/m 31 dec 2026 - Diegenen die alvast een blik mochten werpen op de nieuwste expositie van het Genootschap Oud Rijnsburg zijn enthousiast. Nadat de bovenverdieping de afgelopen periode min of meer was veranderd in een kunstgalerie, duikt het museum nu opnieuw het verleden in. En dat levert een expositie op die ons weer terugvoert naar de kernactiviteit van het genootschap: Geschiedenis. Kom kijken en (her-)ontdek Wist je bijvoorbeeld dat de Noordzee er nog helemaal niet zo lang is? Dat Nederland ooit met Engeland verbonden was? En dat de kustlijn er in het verleden totaal anders uitzag en de zee zelfs tot aan de omgeving van Alphen aan den Rijn reikte? Onze aarde is voortdurend in beweging. Klimaat en landschap veranderen en de bewoners van het gebied passen zich steeds opnieuw aan de omstandigheden aan. In de nieuwe expositie Rijnsburg op de Kaart wordt die ontwikkeling in beeld gebracht aan de hand van historische en geografische kaarten, met duidelijke uitleg over wat er precies op iedere kaart te zien is. Maar de expositie gaat een stapje verder. Van de eerste bewoners tot het Rijnsburg van nu Rijnsburg op de Kaart neemt bezoekers mee op een reis door duizenden jaren geschiedenis. Je ontdekt sporen van de eerste menselijke aanwezigheid in het gebied: waar kwamen die mensen vandaan, waar vestigden ze zich en waarom verdwenen ze soms weer?  Ook archeologische vondsten vertellen hun verhaal. Zo tonen vondsten in het gebied van de Kloosterschuur/Trappenberg bijvoorbeeld aan dat er daar 500 jaar voor Christus al mensen verbleven. Aan de hand van acht grote panelen wordt de geschiedenis chronologisch in kaart gebracht: van de vroegste bewoners en veranderingen in landschap en klimaat tot het Rijnsburg van vandaag. Het resultaat is een toegankelijke expositie waarin kaarten, geschiedenis en archeologie samenkomen. Een tentoonstelling om nieuwsgierig naartoe te komen – en dat geldt zeker niet alleen voor volwassenen. Ook voor leerlingen van de basisschool en het voortgezet onderwijs is er van alles te ontdekken. Wie een spreekbeurt of werkstuk over de geschiedenis van Rijnsburg, de omgeving of het landschap wil maken, kan hier volop inspiratie opdoen. Vanaf 10 oktober te zien De expositie Rijnsburg op de Kaart is vanaf zaterdag 10 oktober te bezoeken op de bovenverdieping van het museum van Genootschap Oud Rijnsburg. Het museum is geopend op woensdag- en zaterdagmiddag van 13.30 tot 16.30 uur. Groepen kunnen ook op afspraak terecht. Kom kijken. Want hoe langer je kijkt, hoe meer je (her-)ontdekt!

Tentoonstelling 'Romeinen in Hazerswoude'. 

3 okt 2026 t/m 1 jul 2027 - Op 3 oktober werd de professioneel ingerichte permanente expositie ‘Romeinen in Hazerswoude geopend door wethouder Relus Breeuwsma. Vijf jaar na de eerste opgravingen kan iedereen de bijzondere vondsten uit het Westvaartpark zelf bekijken. De vele vondsten (40.000 items) uit de Romeinse tijd die tussen 2021 en 2023 in het Westvaartpark te Hazerswoude Rijndijk zijn opgegraven. Een selectie daarvan vormt de basis voor deze expositie en in het bijzonder: delen van de eerste in Nederland gevonden Romeinse mijlpaal langs de Limes. De betekenis ervan en vooral het verhaal dat daarmee verteld wordt over de vindplaats is de verrassend en waardevol genoeg om blijvend getoond te worden. Er is al veel bekend over de castella aan beide kanten van Hazerswoude: Albaniana in Alphen aan den Rijn en Matillo in Leiden. Door wat er in Hazerswoude gevonden is, gecombineerd met andere vindplaatsen langs de Rijn zoals De Schans in Alphen, wordt er steeds meer bekend van wat er zich tussen de Romeinse forten, langs de Limes, afspeelde. De Limes, de noordelijke grens van het Romeinse Rijk, was in die tijd een interessant gebied. Langs deze grens waren de Romeinse hulptroepen te vinden. Waar ze onder andere in contact kwamen met de lokale bevolking, de Cananefaten en handelaren. Bij de grens vond de actie plaats. Het Historisch Museum Hazerswoude, Dorpsstraat 66 in Hazerswoude-Dorp, is elke zaterdagmiddag open van 13.00 tot 16.30 uur (toegang is gratis).  

Romeins Leer 

1 okt t/m 31 dec 2026 - Leer was een geliefd materiaal in de Romeinse tijd en werd veelvuldig gebruikt. De collectie van het Rijksmuseum van Oudheden omvat duizenden objecten en overblijfselen uit die tijd, die allemaal in Nederland gevonden zijn. In Romeins leer ziet u de mooiste en belangrijkste leren objecten uit onze collectie, waaronder tientallen schoenen, een zadel en zelfs een Romeinse legertent. U vindt Romeins leer in de expositieruimte naast de vaste tentoonstelling Archeologie van Nederland, op de tweede verdieping van het museum. Schoenen, tassen, tenten en zadels Schoenen om mee te marcheren of slippers voor in het badhuis: leer werd in de Romeinse tijd veelvuldig gebruikt. Ook voor tassen om belangrijke papieren in te bewaren, regenhoezen voor schilden en helmen, een tent om in te slapen of een zadel voor op het paard. Om al dat leer te produceren, was een omvangrijke industrie nodig. Alleen al voor de tenten van de vijfduizend soldaten van een legioen waren minstens 68.000 geitenhuiden nodig. Het vakmanschap van de Romeinse leerbewerkers staat buiten kijf: na meer dan 1500 jaar in de bodem te hebben gelegen, zijn de versieringen met stiksels, spijkers of stempels nog steeds te zien. Duizenden stukken Romeins leer De collectie van het Rijksmuseum van Oudheden omvat duizenden stukken Romeins leer. Ze zijn gemaakt in de periode tussen het begin van onze jaartelling en halverwege de vierde eeuw. Deze bijzondere verzameling is ontstaan dankzij vondsten uit verschillende archeologische opgravingen, maar ook door de verwerving van een aantal waardevolle privécollecties. Hierdoor bezit het Rijksmuseum van Oudheden een van de grootste Romeinse leercollecties ter wereld. Gevonden tijdens opgravingen Leer is een vergankelijk materiaal. Eenmaal achtergelaten in de bodem rot het snel. Maar in de natte, zuurstofarme Nederlandse bodem is het juist wel goed bewaard gebleven. De meest bijzondere vondsten zijn de schoenen en schoenzolen, schildhoezen, zadels en zelfs meerdere legertenten. Ze zijn de afgelopen honderd jaar opgegraven in Romeinse forten langs de Romeinse rijksgrens (de limes). Deze stonden onder andere in Velsen, Valkenburg en Vechten. Behalve de uitrusting van soldaten en hun paarden zijn kinderschoentjes en vrouwensandalen gevonden. Dit toont aan dat er niet alleen soldaten, werklieden en handelaren in de forten rondliepen. Ook bij de beroemde Peelhelm uit Helenaveen zijn leren voorwerpen gevonden, zoals de tas waarin de helm heeft gezeten, stukken tent en schoenen.  

Expo: Veerkrachtig Erfgoed 

12 sep t/m 21 nov 2026 - Een tentoonstelling over verdwenen, bedreigd en behouden erfgoed in Zoetermeer.       Met een nadruk op VEERKRACHTIG erfgoed wordt op een twintigtal informatieborden een voorbeeld van erfgoed uit de stad getoond. Elk bord toont en beschrijft een verdwenen, bedreigd of behouden erfgoed. Zeer bekend daarbij zijn bijvoorbeeld de Mammoet en de Kristaltoren in Meerzicht uit de 'nieuwe stad' maar ook de Oude Kerk, de Watertoren en Molen de Hoop.      De expositie is gratis te bezoeken van 12 september tot 21 november 2026 in het pand van de vereniging in de Dorpsstraat 132, 2712 AN Zoetermeer. De openingstijden: maandagavond 19.30-22 uur, woensdagmiddag en zaterdagmiddag 13-17 uur.   foto: Wijkcentrum Meerzicht, gesloopt 2001  

'Kom je spelen?' 

30 aug 2026 t/m 30 jun 2027 - Op zondag 30 augustus is in museum Oud Alkemade in Oude Wetering de nieuwe tentoonstelling ‘Kom je spelen? geopend. De tentoonstelling biedt een feest van herkenning voor jong en oud. We laten zien hoe de jeugd door de decennia heen veranderde. Van het houten speelgoed van vroeger tot de nostalgische schoolbankjes, de inktpotten en de spelletjes op het schoolplein. Voor oudere generaties is het een nostalgische reis vol herinneringen, voor kinderen van nu een unieke kans om te zien hoe hun (groot)ouders vroeger opgroeiden en speelden. Het museum aan de Saskia van Uylenburchlaan 22 te Oude Wetering is geopend op zondagmiddag van 14.00-17.00 uur en dinsdagmiddag van 13.30-16.00 uur. De tentoonstelling is te zien t/m 30 juni 2027
Naar de agenda

Artikelen

Zoetermeerse jongens bij de keizerlijke garde

8 nov 2026 - Tussen 1795 en 1814 was Nederland door de Fransen bezet. Auteur Henk Windmeijer heeft de avonturen opgetekend van vier jonge Zoetermeerse tieners die verplicht in het leger van Napoleon moesten dienen. Ze kregen hun opleiding maar de taalbarrière was voor al die samengeraapte nationaliteiten groot. Uiteindelijk gingen ze naar compagnieën in Duitsland en Frankrijk. Twee van hen keren levend terug naar Zoetermeer. In totaal hebben ruim dertig jongens en jonge mannen de keizer gediend.

De geschiedenis van de hofstad Roucoop in Voorschoten.

19 okt 2026 - De hofstad Roucoop dateert uit de 14e eeuw toen Philips III van Wassenaer een woning schonk aan zijn dochter Liesbeth. Hierna werden de families Van Dam en Van den Bosch tot in de eerste helft van de 16e eeuw eigenaar van de woning. In 1543 werden voor het eerst de namen Middelgeest en Roucoop gebruikt. Hierna werden Splinter van Hargen (1561-1575) en zijn zoon Andries (1575-1578) eigenaar. Tijdens het beleg van Leiden in 1573 werd Roucoop verdestrueert, maar enige jaren later herbouwd. Roucoop kwam tot bloei dankzij de rijke familie Van der Nath: Cornelis (1524-1590), Dirk (1590-1624), Cornelis (1590-1648), Adriaan (1635-1661) en Johan (1639-1673). Hierna volgde de welgestelde familie Cunaeus: Johannes (1617-1673), Petrus (1647-1729), Petrus junior (1706-1763), Andreas (1712-1788, Johan Andreas (1743-1797) en Petrus III (1777-1839). Als gevolg van de ramp met het kruitschip in Leiden werden zijn bezittingen pas in 1807 aan hem overgedragen. In 1813 werd Roucoop verkocht aan Jan Dionijs Viruly (1757-1831) die direct met de sloop begon.

De Oegstgeester pannenbakkerijen

23 sep 2026 - In 1980 schreef B.C. van Krieken in het Leidse Jaarboekje over ‘De Oegstgeester dakpan’. Daarbij ging hij uit van één dakpannenfabriek in Oegstgeest, maar dat blijken er twee te zijn geweest. In dit artikel ontrafelt Carla de Glopper de geschiedenis van beide bedrijven: De Nijverheid en Van Sillevoldt. Beide pannenbakkerijen waren gevestigd op grond dat nu gemeente Leiden is. In de negentiende eeuw speelden deze fabrieken een belangrijke rol in de productie van de karakteristieke Oegstgeester dakpan, een platte dakpan met afwijkende vorm. Hun geschiedenis kent groei en tegenslag, wisselende eigenaren, kinderarbeid, stakingen en uiteindelijk het verdwijnen van beide bedrijven. Van de fabrieken zelf is niets meer terug te vinden, maar hun geschiedenis blijft bewaard.

De pannenbakkerijen in Alphen

23 sep 2026 - Het artikel van A.J.J. van ’t Riet beschrijft de geschiedenis van de zes pannenbakkerijen die vanaf de zestiende eeuw tot in de twintigste eeuw in Alphen aan den Rijn actief waren. Alle bedrijven lagen langs de Rijn, omdat klei en afgewerkte producten gemakkelijk over water konden worden vervoerd. De oudste vermelding dateert uit 1598; drie andere bedrijven ontstonden in de zeventiende eeuw en twee jongere fabrieken werden in de achttiende en negentiende eeuw opgericht. Een groot deel van het artikel behandelt de pannenbakkerijen in de Hoorn. De oudste fabriek, Welvaert, later Zomer-Vreugd genoemd, kende gedurende eeuwen verschillende eigenaren en werd regelmatig uitgebreid. Ook Rust en Werk en Zorgrust lagen in dit gebied. Door de tijd heen werden de fabrieken gemoderniseerd en uitgebreid met ovens, loodsen, kleimolens en arbeiderswoningen. Uiteindelijk werden verschillende bedrijven afgebroken of kregen ze een andere bestemming. Tussen 1720 en 1725 ontstond de pannenbakkerij van de familie Meurs. Deze kwam later in handen van de familie Oosthoek. In 1923 bestond het bedrijf 100 jaar en was het een van de grootste dakpanproducenten van Nederland. De laatste Alphense pannenbakkerij, Van Leeuwen bij buitenplaats Swanendrift, werd in 1944 op bevel van de Duitse Wehrmacht afgebroken. Daarmee kwam een einde aan de geschiedenis van de Alphense pannenbakkerijen.

Voet Oude Benoordenrijnse Wendeldijk teruggevonden?

5 sep 2026 - De Wendeldijk heeft altijd tot de verbeelding van talloze historici gesproken en dat heeft tot evenveel publicaties geleid. Veel ideeën en filosofieën hebben elkaar in het verleden tegengesproken en doen dat mogelijk nog steeds, maar dat maakt het onderwerp juist zo razend interessant. Dit artikel heeft getracht de voorhanden zijnde historische informatiebronnen op de juiste manier weer te geven.
Naar de artikelen

Deze website wordt mede mogelijk gemaakt door

Advertentie